Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  Izdanje Br. 20  >  Aktuelni tekst

Varikocela i sterilitet

Objavio   /  

Piše: prof.dr Bogdan Pajović
Pod terminom varikocela podrazumijevamo pro­širenje venskog spleta u mošnicama, koje odvode vensku krv iz testisa. Varikocela udružena sa neplodnošću poznata je vijekovima. Početkom prvog vijeka n.e. Celsus je opisao uvećane vene testisa i primijetio da je testis na strani varikocele manji.

Pod terminom varikocela podrazumijevamo pro­širenje venskog spleta u mošnicama, koje odvode vensku krv iz testisa.

Varikocela udružena sa neplodnošću poznata je vijekovima. Početkom prvog vijeka n.e. Celsus je opisao uvećane vene testisa i primijetio da je testis na strani varikocele manji.

Prvi izvještaj o poboljšanju kvaliteta sperme nakon operacije varikocele dao je britanski hirurg Beruel u XIX vijeku.

U opštoj populaciji varikocela se javlja u 10 – 20 % slučajeva, te kod 40% neplodnih muškaraca. Varikocela se po veličini proširenih vena graduiše u III gradusa.

•GI (manja)- primjećuje se samo pri napinjanju ili nošenju teških predmeta, kada je otežano oticanje venske krvi pa se varikocela povećava,

•G II (srednja)- može se dijagnostikovati opipa­vanjem testisa,

•G III (veća)- uočava se samo pogledom na testis.

Varikocela se može nalaziti na lijevoj strani, desnoj ili obostrano. Mnogo je češće na lijevoj strani (90%) nego na desnoj iz anatmoskih razloga. Nastanak varikocele je nepoznatog uzroka jer kod većine osoba nema popratnih bolesti niti procesa. Razlog proširenja je mehanički, iz anatomskih razloga, međutim, pojava može biti posljedica bolesti gornjih mokraćnih puteva, najčešće tumora bubrega. U prilog tome najčešće govori iznenadna pojava varikocele sa desne strane. Varikocela je obično bez simptoma. Često se otkriva prilikom obrade pacijenta koji se liječi od steri-liteta.

Pacijenti se nekad žale na osjećaj težine ili bola u mošnicama. Pri opipavanju mošnica je nalik na vreću punu glista. Na koži mošnice mogu se pojaviti upale, crvenilo, ojed.

Varikocela smanjuje plodnost, ali ne kod svih muškaraca. Ponekad, muškarci sa velikom varikocelom uopšte nemaju smanjenu plodnost, a ponekad oni sa vrlo malom varikocelom, koja se klinički jedva primjećuje, imaju značajno umanjen kvalitet spermatozoida. Zbog toga je uticaj varikocele na kvalitet i broj spermatozoida teško definisati i predvidjeti. Uzorak sjemena koji pokazuje sman­jen broj spermatozoida i njihovu slabiju pokretljivost često se naziva “stres uzorak” (engl stress pattern). Nije poznat tačan mehanizam kojim varikocela oštećuje strukturu sper­matozoida, njihovu funkciju i proizvodnju, ali se pred-postavlja da ima veze sa povećanom temperaturom i povećanim pritiskom u skrotumu, kao i manjka kiseonika a povećanom koncentracijom ugljen dioksida. Značajno je napomenuti da je temperatura u mošnicama niža nego u drugim djelovima tijela jer su za razvoj spermatozoida potrebni takvi toplotni uslovi.

Za prepoznavanje varikocele najvažniji je pregled i opipavanje testisa. Dijagnoza se najčešće postavlja opipa­vanjem testisa dok muškarac stoji na nogama. Pri opipa­vanju mošnica, imamo karakterističan nalaz ”glista u kesi”, a taj nalaz često nestane kad pacijent legne. Testis na strani varikocele je često manji nego suprotni testis. Dalji postu­pak kojim se potvrđuje dijagnoza je ultrazvučno snimanje, tkz. kolor Doppler ultrazvuk kojim se može prikazati protok krvi u snimanom području tijela. Kada se sumnja na bolest u trbušnoj šupljini koja sekundarno prouzrokuje variko-celu, može se uraditi kompjuterska temografrja (CT).

Za sada ne postoje ljekovi koji bi na pravi način djelovali na varikocelu, iako se intezivno istražuju antiok-sidansi kao potencionalni nehirurški ljekovi.

Pravi način liječenja varikocele je hirurški zahvat. On se izvodi u sljedećim slučajevima kada je prisutna varikocela:

•Ako imamo jak bol u testisima koji ne odgovara na drugačije liječenje

•Poremećuje funkciju testisa – smanjen kvalitet sjemena

•Smanjenje (atrofija) testisa (volumen manji od 20 ml, dužina manja od 4 cm).

Urolozi koriste nekoliko pristupa u liječenju variko-cele. Najčešći se koristi trbušni (retroperitonealni), prepon­ski (ingvinalni) i ispod prepone (infraingvinelni).

Sve proširene vene se trajno podvezuju. Varikocela se može liječiti i intervalnim radiološkim metodama gdje se u venu ulazi kateterom i pod kontrolom rendgena se embo-lizuju proširene vene. Budući da se radi o lakšoj operaciji, pacijenti se već nakon nekoliko dana mogu vratiti na posao.

Kontrolni spermogram se radi 3-4 mjeseca nakon hirurške intervencije. Budući da razvoj spermatozoida traje 72 dana, potrebno je da prođe gore navedeno vrijeme da se na pravi način procijeni rezultat hirurške intervencije.

 

Piše: prof.dr Bogdan Pajović

    Štampaj       Email
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • center

  • center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center