Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje broj-99  >  Aktuelni tekst

Prolivi kod djece

Objavio   /  

Dr Sanja Čizmović, spec. pedijatar
Opšta bolnica Nikšić

Prolive kod djece uzrokuju virusi, bakterije i paraziti. Vodeći uzročnici su virusi. Glavni simptom zaraznih crijevnih infekcija je proliv, a često ga prati mučnina i povraćanje i bolovi u stomaku…

Little boy with stomach painProlive kod djece uzrokuju virusi, bakterije i paraziti. Vodeći uzročnici su virusi. Glavni simptom  zaraznih crijevnih infekcija je proliv, a često ga prati  mučnina i povraćanje  i bolovi u stomaku.

Rota virus je jedan od najčešćih uzročnika proliva kod male djece. Rota  virus odgovoran je za više od 30% infekcija gastrointestinalnog sistema odojčadi i male djece.  Obično se javlja kod beba u prvoj godini života i djece predškolskog uzrasta. Češći je kod beba koje ne doje, jer majčino mleko sadrži “odbrambene” supstance koje smanjuju rizik od rotavirusne infekcije. Rota virus prosto zbriše ćelije koje se nalaze na površini crijeva, što potpuno onemogućava varenje. Rota virus ulazi u organizam na dva načina:

  1. Oralno fekalni put t.j. dijete slučajno unese virus u usta rukama ili igračkama koje su kontaminirane stolicom (fecesom),
  2. Kapljična infekcija – virus se nalazi u sićušnim kapljicama pljuvačke zaražene osobe i tokom govora se širi po zraku.

Upravo zbog ovakvog načina širenja, rota virus može izazvati prave epidemije obično  u jaslicama i vrtićima ako se nađe i jedno dijete zaraženo Rota virusom. Najčešće se epidemije javljaju tokom zime, a često se vide i u ljeto infekcije rota virusom. Kada jednom uđe u organizam, virus se nastani u tankom crijevu gdje počinje njegov rast (replikacija) i vrlo brzo se primjećuje njegov učinak jer virus, da bi se mogao umnažati mora biti u živoj ćeliji.

Nakon 12 sati bolest se očituje jakim povraćanjem i povišenjem temperature, a u sledeća 24 sata počinje proliv. Prolivastih stolica obično ima mnogo (često i više od deset dnevno), vodenaste su i uglavnom smrdljive. Ako se ne liječi, dijete može da dehidrira zbog gubitka tečnosti, ali i elektrolita iz organizma.

Kako se liječi?

Nikakvi antibiotici ni ljekovi protiv proliva nemaju učinka. Unos tečnosti  i minerala jedini je način liječenja jer se tako vrši nadoknada izgubljenog. Ne postoje specifični ljekovi koji bi zaustavili virus.

Antibiotici uništavaju korisne crijevne bakterije (fiziološka flora) koje  imaju koristan učinak na obranu organizma.

Kako spriječiti dehidraciju?

Gubitak tjelesne tečnosti predstavlja najveću opasnost do koje dovodi gastroenteritis (t.j. upala želuca i tankog crijeva) uzrokovan Rotavirusom. Što je dijete mlađe infekcija ove vrste je opasnija. Većina djece nakon pete godine uspije se relativno dobro oduprijeti infekciji Rotavirusom. Najmlađa djeca su najviše ugrožena jer je sastav njihovog organizma različit od starije djece i odraslih zbog većeg sadržaja vode. Ravnoteža vode i minerala već i pri manjem gubitku se brzo poremeti. U odojčeta već kroz kratko vrijeme nastupa dehidracija: ako beba više puta povrati, a u crijevima se skupi veća količina tečnosti, nastupi i proliv i već nakon jedne obilne vodenaste stolice dijete je klonulo, krv je zgusnuta, cirkulacija oštećena, i ako brzo ne dođe pomoć nastupa šok. U stanju šoka sve vitalne funkcije su usporene, organizam je u opasnosti i neophodna je nadoknada tečnosti  i minerala venskim putem, bilo u dnevnoj bolnici bilo na odjeljenju.

Važno je, čim se pojave prvi znaci bolesti koji upućuju na gubitak tečnosti, dati djetetu oralnu rehidracijsku otopinu (poznatija kao ORS – oralna rehidracijska solucija) koja se može kupiti u apotekama. Povraćanjem i prolivom organizam gubi vodu i minerale, koje treba brzo nadoknaditi kako bi se spriječila rehidracija. U pakovanju, obično malih vrećicama, nalazi se optimalna količina glukoze i mineralnih soli. Količina iz kesice otopi se u tačno određenoj količini vode prema uputstvu na pakovanja. Rastvor  je najbolje dati kašicicom lagano. Ako dijete prenaglo popije, može ponovno povratiti jer je želudac jako nadražen infekcijom. Rehidracijska so nije ugodnog ukusa i djeci se ne sviđa pa često odbijaju da je piju. Rehidracija odoječeta uz kratke a česte podoje (jer je mlijeko tada rjeđe) najbolji je način sprečavanja dehidracije. Ako dijete gubi tečnost usljed proliva, povraća, ima povišenu temperaturu i ne mokri, to je jasan znak dehidracije, osobito ako je blijedo, plače slabim glasom, a reakcija na nadražaje je oskudna – ODMAH GA UPUTITI U BOLNICU.

Preventivna mjera je –  higijena na prvom mjestu.

U zapadnim državama postoji vakcina koja jača odbrambene sposobnosti organizma. U nasem kalendaru vakcinacija nije uvedena.

Vakcina se preporučuje djeci koja su u riziku

  • hronične bolesti disajnog sistema: cistična fibroza, teške forme bronhijalne astme;
  • Bolesti i mane srca te smetnje cirkulacije. Hronične bolesti bubrega – glomerulonefritis, nefroza i druge bolesti bubrega;
  • Metaboličke bolesti, šećerna bolest (Diabetes mellitus), ali i rijetke bolesti metabolizma.
  • Crohn-ova bolest ili hronična upala debelog crijeva (colitis ulcerosa).

 

Dr Sanja Čizmović, spec. pedijatar
Opšta bolnica Nikšić

    Štampaj       Email
  • Published: 201 days ago on Jul 6, 2017
  • Objavio:
  • Last Modified: Jul 6, 2017 @ 6:33 pm
  • Filed Under: izdanje broj-99