Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje broj-97  >  Aktuelni tekst

Gojaznost kod djece kao faktor rizika za kardiovaskularne bolesti

Objavio   /  

Aleksandra Klisić, dr sci med.
Spec. kliničke biohemije
Dom zdravlja Podgorica, Crna Gora

Tjelesna masa je regulisana brojnim fiziološkim mehanizmima odgovornim za održavanje ravnoteže između energetskog unosa i potrošnje istog. Povećan energetski unos i smanjena potrošnja energije dovode do gojaznosti. Iako genetski činioci imaju veliki uticaj na individualnu predispoziciju za razvoj gojaznosti, način ishrane i sedenterni način života, uz uticaj prenatalnih činilaca (pretjerana ishrana i gojaznost majke) u rastu i razvoju, predstavljaju ključnu ulogu u razvoju gojaznosti.

gojaznostTjelesna masa je regulisana brojnim fiziološkim mehanizmima odgovornim za održavanje ravnoteže između energetskog unosa i potrošnje istog. Povećan energetski unos i smanjena potrošnja energije dovode do gojaznosti. Iako genetski činioci imaju veliki uticaj na individualnu predispoziciju za razvoj gojaznosti, način ishrane i sedenterni način života, uz uticaj prenatalnih činilaca (pretjerana ishrana i gojaznost majke) u rastu i razvoju, predstavljaju ključnu ulogu u razvoju gojaznosti.

Prevalencija gojaznosti u dječjem i adolescentnom periodu je u stalnom porastu. Takođe, sve više podataka u literaturi svjedoči o porastu abdominalne (visceralne, centralne) gojaznosti u mlađoj populacionoj grupi, sa većom učestalošću među dečacima, naročito u adolescentnom razdoblju.

Gojaznost kod djece i adolescenata je jedan od glavnih faktora rizika za nastanak i razvoj kardiovaskularnih bolesti (KVB) u kasnijem životnom dobu. Naime, uticaj gojaznosti na povećanje kardiovaskularnog rizika često seže još iz djetinjstva, iako se manifestne KVB rijetko prezentuju prije adultnog doba. Tako istraživanja pokazuju da se već u djetinjstvu mogu uočiti masne pruge, kao početni stadijum ateroskleroze, u aorti i koronarnim arterijama i da njihovo prisustvo u mladosti korelira sa koncentracijom lipida u krvi.

Kod gojazne djece i adolescenata, pored tradicionalnih faktora rizika za razvoj KVB, kao što su dislipidemija, povišen krvni pritisak, zabilježeno je i prisustvo novih, netradicionalnih, faktora rizika kao što su oksidativni stres, inflamacija, poremećena ravnoteža proinflamatornih i antiinflamatornih adipokina i insulinska rezistencija. Obje grupe kardiovaskularnih faktora rizika, tradicionalni i netradicionalni, su povezani sa hipertrofijom i poremećenom geometrijom lijeve komore kod gojazne dece i adolescenata.

Uloga oksidativnog stresa i inflamacije u patogenezi gojaznosti

Pretpostavlja se da je pokretanje intracelularnog oksidativnog stresa i inflamacije u hipertrofičnom i hiperplastičnom masnom tkivu, kao i smanjenje antioksidantne enzimske aktivnosti, ključni faktor nastanka poremećaja niza signalnih puteva i, posledično, brojnih oboljenja. Ovakvo izmijenjene masne ćelije (adipociti) predstavljaju značajan izvor kiseoničnih slobodnih radikala (KSR) koji, stimulišući povećanu ekspresiju adipokina i infiltraciju makrofaga, doprinose disfunkciji masnog tkiva.

Dalje, povećani broj adipocita produkuje više proinflamatornih adipocitokina [leptin, retinol-vezujući protein 4, rezistin, faktor nekroze tumora alfa, interleukin 6 (IL-6)] i manje antiinflamatornih peptida (adiponektin), vodeći daljoj prekomjernoj produkciji KSR, stvarajući na taj način začarani krug između inflamacije i oksidativnog stresa. Sve ovo ima za posledicu razvoj insulinske rezistencije, dislipidemije, hipertenzije i disfunkcije endotela.

Hipertrofično masno tkivo osim proinflamatornog, ispoljava i prokoagulantni efekat. Gojazne osobe imaju povišen nivo fibrinogena, faktora VII, faktora VIII, von Willebrand-ovog  faktora, tkivnog faktora, u poređenju sa normalno uhranjenim osobama.

Adipocitokini i slobodne masne kisjeline (SMK) iz visceralnog masnog tkiva putem vene porte stižu do jetre, doprinoseći nastanku insulinske rezistencije. Insulinska rezistencija je praćena inhibicijom metaboličkog signalnog puta, a favorizovan je drugi signalni put koji posreduje mitogeni, prokoagulantni i proaterogeni efekat insulina. Na taj način se u ćelijama endotela smanjuje sinteza azot-monoksida (NO) sa posljedičnom vazokonstrikcijom, inflamacijom, disfunkcijom endotela i trombozom.

Uloga gojaznošću indukovanog oksidativnog stresa i inflamacije u patogenezi  kardiovaskularnih bolesti

Uticaj oksidativnog stresa i inflamacije u patofiziologiji ateroskleroze, koja je u osnovi KVB, je dokazana u brojnim studijma. Pro-oksidativno stanje koje nastaje u zidu krvnog suda, ne samo da smanjuje nivo NO i doprinosi vazokonstrikciji, već značajno doprinosi lipidnoj oksidaciji, stvaranju pjenastih ćelija, makrofaga i inflamaciji. Takođe, KSR doprinose i povećanoj ekspresiji adhezionih molekula na površini endotela (ICAM-1, VCAM-1) i indukuju oslobađanje proinflamatornih citokina (interleukina IL-1, IL-6 i IL-8).

Masno tkivo je glavni izvor IL-6 koji je važna determinanta hepatične sinteze C-reaktivnog proteina (CRP), biomarkera inflamacije koji je najviše ispitivan u dosadašnjim studijama. CRP može direktno biti uključen u proces aterogeneze, i zajedno sa ostalim biomarkerima inflamacije utiče na destabilizaciju i rupturu aterosklerotskog plaka, što ukazuje na važan mehanizam putem kojeg gojaznost može uticati na povećan rizik za KVB. Studije pokazuju da su veće vrijednosti CRP-a direktno povezane sa nekoliko kardiovaskularnih faktora rizika, kako kod djece, tako i kod odraslih.

U studiji Bogaluza, zasnovanoj na praćenju nastanka i razvoja KVB, u kojoj su ispitivani faktori rizika za KVB kod mladih osoba, utvrđeno je da postoji znatno veća vjerovatnoća nalaza dislipidemija, kao i visokog krvnog pritiska kod djece sa indeksom tjelesne mase većim od 85% u odnosu na normalno uhranjenu djecu. Pored toga, gojazna djeca su imala povećane nivoe hemostatskih i inflamatornih biomarkera, kao što su fibrinogen, inhibitor aktivacije plazminogena-1 i CRP, bez obzira na to što se puna klinička ekspresija dislipidemije, hipertenzije i dijabetesa generalno javlja u srednjem do kasnom odraslom dobu.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 45 days ago on Maj 8, 2017
  • Objavio:
  • Last Modified: Maj 8, 2017 @ 11:36 pm
  • Filed Under: izdanje broj-97
  • Call for participation in the IV Medical Conference with international participation
     
     
    Esteemed Sirs and Madams ,

    We would like to inform you that in mid-May 2017, (15 – 17 May) at the Hotel Mediteran in Becici MedicalCG editorial board, under the sponsorship and participation of the Ministry of Health of Montenegro, organizes professional, but traditional IV Annual Conference on News in Medicine, Pharmacy and Health.
    The Conference participants:
    - The Ministry of Health of Montenegro,
    - Health Insurance Fund of Montenegro,
    - Agency for Medicines and Medical Devices of Montenegro,
    - Clinical Center of Montenegro,
    - Pharmaceutical Chamber of Montenegro and
    - Pharmaceutical companies and wholesalers.

    Conference topics will include, through two round tables, projection activities of the Ministry of Health and key health institutions for the current and future period, and through six sessions the current issues in the field of medicine and pharmacy will be presented at the proposals of the participants of the conference.
    At the round tables the experiences from the region in the field of health insurance and legislation in the field of medicines will be presented.

    The Scientific Committee of the event, chaired by Dr sci med. Majda Šahman Zaimović, will draw up a program of the conference by the end of April, and for the Collection of Works, the abstracts of lectures which arrive due 10 May will be published.

    The meeting is accredited by the Medical and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
    Stalls for presentation of pharmaceutical companies and wholesalers will be placed inside the Hotel Mediteran.
    Because of the discussion topics of the conference, the competence of lecturers, the optimum capacity of the Hotel Mediteran, as well as our organizational experience, we expect the conference to provide a significant contribution in the area of the current problems of the matter.
     
    With expectations of your participation in the meeting organized
     
    Respectfully yours,
     
    Executive Director ,
    Slavica Pantelic
     
     
    For more information contact us at:
    Phone/fax: 020 238 841
    Mobile phone: 067 395 032
    Email: redakcija@t-com.me

  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center
     

132 people follow medicalcg