Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  Izdanje Br. 46  >  Aktuelni tekst

Transkrektalno ultrasonografski vođena biopsija prostate

Objavio   /  

Pripremili:
Prof. dr Bogdan Pajovic
Dr Nemanja Radojevic
Ranka Rolovic,
student VI godine Medicinskog fakulteta u Podgorici
Anja Kovacevic,
student VI godine Medicinskog fakulteta u Podgorici
Biopsija (grčki: bios = život, opsein = gledati / izgled) predstavlja medicinsku tehniku koja uključuje uzimanje tkiva radi ispitivanja. Tkivo se ispituje pod mikroskopom, u di­jagnostičke svrhe, kada postoji sumnja na neku histološku promjenu.

Biopsija (grčki: bios = život, opsein = gledati / izgled) predstavlja medicinsku tehniku koja uključuje uzimanje tkiva radi ispitivanja. Tkivo se ispituje pod mikroskopom, u di­jagnostičke svrhe, kada postoji sumnja na neku histološku promjenu.

Transransrektalno ultrazvučno vođena biopsija prostate – TRUS, jedina metoda je kojom se sa sigurnošću dijagnostikuje karcinom prostate.

Optimalna biopsija, po protokolu, podrazumijeva pre­poznavanje prisustva 12 i više uzoraka, što zavisi od veličine prostate. Ograničenje TRUS pregleda za otkrivanje raka prostate čini nedostatak jedinstvene vizualizacije (hipoehogene lezije -oko 70%, izoehogene – oko 28%), kao i činjenica da karcinom prostate nije uvijek lokalizovan u perifernoj zoni.

INDIKACIJE

TRUS bi trebalo uraditi kod:

1. Muškaraca s abnormalnim DRT (bez obzira na vrijed­nosti PSA kod pacijenta). Abnormalnosti su diskretni čvorovi, žarišno otvrdnuće i difuzno čvrsta prostata i, u nekim slučajevima, asimetrija;

2. Muškaraca sa povišenim PSA (> 4.0 ng / ml);

3. Muškaraca sa PSA brzinom većom od 0,4 do 0.75 ng/ml godišnje (stopa promjene PSA);

4. Pacijenata kojima je dijagnostikovan visoki stepen prostatične intraepitelne neoplazije (PIN) ili atipija na prethodnoj biopsiji prostate. Nakon 3 do 12 mjeseci iglom treba proći kroz mjesto prethodno obavljene biopsije.

TEHNIKA

Puni informisani pristanak koji prikazuje alternative, posljedice i komplikacije biopsije, treba da se dobije prije izvođenja samog po­stupka. Ukoliko pacijent uzima aspirin i/ili nesteroidne antiin-flamatorne ljekove (NSAIL) -ibuprofen, diklofenak, treba ih obustaviti 3-7 dana prije zakazane biopsije. Pacijentima na antiko-agulantnoj terapiji treba prila­goditi dozu antikoagulanasa i normalizovati koagulantni sistem. Pacijenti sa oboljenjima srčanih zalistaka treba da parenteralno (in­travenozno) prime antibiotike, u cilju zaštite od endokarditisa. Rutinski se, tri dana prije planirane biopsije, piju antibi­otici – ffuorohinoloni, per os (kapsule ili tablete). Prije biopsije obavlja se klistir (čišćenje crijeva) u cilju eliminacije gasova i uklanjanja izmeta. Pacijent se zatim postavlja u desni ili lijevi bočni položaj (leži na lijevoj strani), što omogućava lakše ubacivanje rektalne sonde.

TRUS vođena biopsija prostate uglavnom se vrši bez anestezije i, u suštini, relativno dobro se podnosi. Ipak, pre­poručuje se upotreba gela za podmazivanje, kao i kod digitalnog rektalnog pregleda (anestetička mast se aplikuje kažiprstom prije obavljanja DRT-a). Nakon što je prostata potpuno vizualizovana ultrazvukom i izračunat njen obim, 10 ml jednoprocentnog lidokaina ubrizgava se u lateralne rubove žlijezde, sa svake strane od baze do vrha. Onda se vrši biopsija. Materijal dobijen biopsijom šalje se na patohistološki pregled.

Gledanjem dobijenih preparata putem mikroskopa, patolozi analiziraju ćelije u dobijenom materijalu i donose konačnu dijagnozu bolesti. Dobijena patohistološka dijagnoza (PHD) bolesti relevantna je metoda1 u daljem postupku liječenja bolesnika. Na osnovu histološkog pregleda određuje se gra-dus tumora koji se kreće od 1 do 3. Gleason gradus (od 1 do 5) i Gleason score (od 2 do 10) takođe su patoanatomski parametri sa još većim prognostičkim značajem. Viši gradus, i glison skor ukazuju na veći maligni potencijal tumora.

Ukoliko se histološki verifikuje karcinom prostate, neophodno je odrediti stadijum bolesti. Sem lokalne raširenosti, koju procjenjujemo digitorektalnim pregledom i transrektalnim ultrazvučnim pregledom, potrebno je odrediti stanje lokalnih ili regionalnih limfnih žlijezda (ilijačnih i opturatornih). Nalaz na žlijezdama se određuje transabdominalnim ultrazvučnim pregledom ili, preciznije, pomoću kompijuterizovane tomografije (CT) ili nuklearne magnetne rezonance (NMR).

KOMPLIKACIJE TRUS BIOPSIJE

1. Hematurija (prisusvo krvi u mokraći) najčešća je komplikacija (70,8%). Uporna hematurija javlja se kod 47,1% pacijenata, i obično traje 3 do 7 dana nakon biopsije.

2. Epizode gubitka svijesti (5,3%),

3. Rektalno krvarenje (8,3 %).

4. Odložene komplikacije TRUS vođene biopsije prostate iglom jesu one koje se javljaju 3 do 7 dana nakon biopsije:

- Dizurija (bol pri mokrenju) (9,1%),

- Nejasna nelagodnost u predjelu karlice (13,2 %),

- Uporna hematurija (47,1%),

- Hematohezija – rektalno krvarenje (9.1%) i

- Hematospermija – krv u sjemenoj tečnosti (9.1%).

INDIKACIJE ZA PONAVLJANJE BIOPSIJE

Važno je shvatiti da biopsija prostate nije savršena tehnika, i da karcinom prostate može ostati neprimijećen i kada postoji. Najmanje 30% kancera je izoehogeno (jednake ehoge-nosti kao i normalno tkivo prostate), tako da se ne mogu vidjeti ni TRUS-om. To znači da ciljana biopsija nekada nije dovoljna za dijagnozu raka prostate.

Indikacije za ponovljene biopsije prostate uključuju

sljedeće:

1) Vrlo sumnjiv DRT (digitalni rektalni pregled),

2) Uporni rast serumskog PSA (> 0,4-0,75 ng / ml / god.),

3) Nizak slobodni PSA (sigurno manje od deset posto, možda i od 22% – 25%),

4) Prisutnost PIN-a ili atipije na prethodnoj biopsiji.

 

Pripremili:
Prof. dr Bogdan Pajovic
Dr Nemanja Radojevic
Ranka Rolovic,
student VI godine Medicinskog fakulteta u Podgorici
Anja Kovacevic,
student VI godine Medicinskog fakulteta u Podgorici

    Štampaj       Email
113 people follow medicalcg