Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  Izdanje Br. 27  >  Aktuelni tekst

Maligni tumori testisa

Objavio   /  

Piše: prof. dr Bogdan Pajović
Svaku intaskrotalnu masu treba smatrati tumorom, dok se ne dokaže suprotno. U poređenju sa malignim tumorima drugih lokalizacija, karcinom testisa je relativno rijedak (1-2%). S druge strane, to je najčešći maligni tumor muškaraca u životnoj dobi od 15-35 godine.

Svaku intaskrotalnu masu treba smatrati tumorom, dok se ne dokaže suprotno.

U poređenju sa malignim tumorima drugih lokalizacija, karcinom testisa je relativno rijedak (1-2%). S druge strane, to je najčešći maligni tumor muškaraca u životnoj dobi od 15-35 godine. Porast incidence je zabilježen tokom prethodne decenije. Najveći dio ovih tumora nastaje iz germinativnih ćelija (seminom i neseminomski tumor testisa germinativnnog porijekla).

od strane centralnog nervnog sistema). Asimptomatski tumori se javljaju u 10% slučajeva. Otkrivaju se slučajno pri povredi, ispitivanju zbog neplodnosti, od strane seksualnog partnera i sl.

DIJAGNOZA:

Dijagnoza obuhvata:

• Anamnezu (detaljan intervju pacijenta)

• Klinički pregled (opšti i testisa kako bi se isključilo uvećanje čvorova i abdominalne mase)

• Laboratorijske analize

• Tumorski markeri (AFP, |3hCG, LDH, yGT)

Prisustvo povišenog nivoa nekog od tumorskih markera ukazuje na postojanje bolesti. Održavanje povišenog nivo i nakon orhiektomije (odstranjivanje oboljelog testisa) može da ukazuje na prisustvo bolesti, dok normalizacija nivoa ne mora obavezno da znači i odsustvo tumora. Tumorske markere treba razmotriti dok su normalni, dok god prate kinetički poluživot i dok nisu otkrivene metastaze.

FAKTORI RIZIKA

Epidemiološki, patološki i klinički faktori rizika su dobro poznati. Glavni faktor rizika za pojavu tumora je kriptorhizam (zaustavljanje testisa na normalnom putu spuštanja.). Pored toga, uticaj imaju i: Klinefelterov Sy, pojava tumora među rođacima, prisustvo tumora u suprotnom testisu, infertilitet (neplodnost), primjena estrogena u trudnoći, osobe oboljele od AIDS-a i genetske bolesti. Povrede i infekcije predstavljaju potencijalne faktore rizika, mada nije potvrđena njihova direk­tna uloga u nastanku oboljenja. Tumori testisa češće se javljaju sa desne strane, a učestalost je različita među zemljama, rasama i socijalno-ekonomskim klasama. Dvostruko veća učestalost je kod osoba iz srednjih i viših socio-ekonomskih klasa.

KLASIFIKACIJA:

Maligni tumori testisa se dijele u 5 grupa:

1. Tumori germinativnih ćelija    2. Tumori negerminativnih

ćelija   3. Mezenhimski tumori     4. Limfomi testisa

5. Metastatski tumori (pluća, jetra, mozak, bubrezi i slezina)

Germinativni tumori se javljaju u 90-95% slučajeva.

SIMPTOMI:

Najčešći znak tumora testisa je pojava bezbolnog otoka, dok se bol javlja u 10-72% slučajeva i potiče od infekcije i krva­renja. Pored bezbolnog otoka, mogu se javiti: osjećaj težine u skrotumu (mošnicama), pojava hidrocele ili hematocele (cista ispunjena seroznim ili krvavim sadržajem).

U 10% slučajeva simptomi i znaci potiču od metastatskih lezija u zavisnosti od toga gdje se javljaju (kašalj, otežano disanje, iskašljavanje krvi, bol u leđima, tumorska masa koja se pipa u trbuhu, uvećanje dojki i simptomi i znaci koji potiču

• RTG pluća (zbog mogućih plućnih metastaza )

• CT grudnog koša i abdomena

• UZ abdomena i skrotuma (potreban je da se potvrdi postojanje testikularne mase i uvijek kod mladih muškaraca sa retroperitonelanom masom)

• Biopsija (Rutinsku kontralateralnu bioopsiju kako bi se utvrdio karcinom in situ ne treba raditi kao standardnu proceduru, ali se prepolručuje kod visokorizičnih pacijenata – volumen testisa < od 12ml, kriptorhizam u anamnezi i starost iznad 30 godina.)

LIJEČENJE

Četiri su glavna pravca u liječenju tumora testisa: 1. Hirurška terapija    2. Striktno kliničko praćenje 3. Zračna terapija    4. Hemioterapija

KONZERVATIVNO LIJEČENJE – sprovodi se u svim stadi-jumima nakon radikalne orhiektomije (uklanjanja testisa), a shodno histološkom obliku i kliničkom stadijumu.

ZAKLJUČAK

Većina tumora testisa potiče od germinativnih ćelija i dijag-nostikuje se u ranom stadijumu. Liječenje se sprovodi na osnovu stadijuma bolesti, koje se određuje na osnovu TNM klasifikacije. Kod ranog stadijuma bolesti odlični rezultati se postižu orhiektomijom (uklanjanjem testisa). U slučaju posto­janja metastaza multidisciplinarni pristup omogućava pri­hvatljivo preživljavanje.

Redovne kontrole su od vitalnog značaja i prilagođavaju se stadijumu i modalitetu liječenja.

Cilj je što ranije otkrti tumor i relaps (ponovno javljanje bolesti).

 

Piše: prof. dr Bogdan Pajović

    Štampaj       Email
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • center

  • center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center