Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 118  >  Aktuelni tekst

Izazovi u patronažnoj rehabilitaciji kod moždanog udara

Objavio   /  

Aleksandar Brajković, spec. prim. fizioterapije,
PNF terapeut

Poslednjih par decenija zbog posljedica nagle industrijalizacije sudionici smo brzog načina života kojeg prate nedovoljna fizička aktivnost, loše navike u ishrani, pretjerana konzumacija cigareta i alkohola, loš kvalitet sna i razni štetni egzo/endogeni faktori, naručito stres. Sve to je u korelaciji sa nastankom ateroskleroze, bolesti krvotoka koja je glavni uzrok nastanka moždanog udara.
Moždani udar nije bolest, to je sindrom koji se karakteriše ispadom u CNS-u, sa posljedičnim kliničkim manifestacijama na ½ tijela pacijenta, u vidu djelimične oduzetosti koja se označava kao (hemipareza), ili kompletne oduzetosti (hemiplegija). Ovo stanje ostavlja posljedice u funkcionalnom statusu kod pacijenata, čiji je oporavak u rukama multidisciplinarnog medicinskog tima…

mozakPoslednjih par decenija zbog posljedica nagle industrijalizacije sudionici smo brzog načina života kojeg prate nedovoljna fizička aktivnost, loše navike u ishrani, pretjerana konzumacija cigareta i alkohola, loš kvalitet sna i razni štetni egzo/endogeni faktori, naručito stres. Sve to je u korelaciji sa nastankom ateroskleroze, bolesti krvotoka koja je glavni uzrok nastanka moždanog udara.

Moždani udar nije bolest, to je sindrom koji se karakteriše ispadom u CNS-u, sa posljedičnim kliničkim manifestacijama na ½ tijela pacijenta, u vidu djelimične oduzetosti koja se označava kao (hemipareza), ili kompletne oduzetosti (hemiplegija). Ovo stanje ostavlja posljedice u funkcionalnom statusu kod pacijenata, čiji je oporavak u rukama multidisciplinarnog medicinskog tima. U zavisnosti od lokalizacije, stepena oštećenja, starosne dobi, oblika insulta, mogu se javiti dva oblika manifestacija posljedica, i to: spastična  (čvrsta), ili flakcidna (mlitava) oduzetost. Primarni oblik je zahvalniji za oporavak od sekundarnog. Većina stručnjaka u neurorehabilitaciji saglasna je da oporavak traje do 12 mjeseci, i da nakon ovog perioda znatnije oporavke ne treba očekivati, ali i da nisu nemogući.

Rehabilitacija se radi u akutnoj i hroničnoj fazi, a u obije faze, oko 70% oporavka pacijent je u neposrednoj i konstantnoj interakciji sa specijalistom neurorehabilitacije (fizioterapeutom), koji sprovodi specifičan program i primjenu polivalentnih, pažljivo doziranih i odabranih modaliteta fizikalne terapije, naručito kineziterapije i masaže, kao i elektrostimulacije.

Starosna grupacija od posljedica moždanog udara u većini slučajeva pripada gerijatrijskoj populaciji (osobe iznad 65 godina). Zbog  loših navika i sjedenternog načina života, uz sve korelacije i negativne faktore,  u oko 30% slučajev poslednjih godina bilježe se sve mlađi pacijenti sa posledicama moždanog udara.

Zbog velikih ekonomskih poteškoća sistemski je nemoguće cijeli oporavak odraditi u stacionarima na sekundarnom i tercijanom nivou. Generalno, u 99% slučajeva, nakon preživljavanja pacijenti iz akutne faze rehabilitacije prelaze u hroničnu, koja je najduža i obavlja se u kućnim uslovima gdje fizioterapeut stupa u specifičnu interakciju sa pacijentom, ali i neposrednom okolinom (porodicom).

SPECIFIČNOSTI U RADU SA GERIJATRIJSKIM PACIJENTIMA

Posljedice moždanog udara su primarno motoričke, ali i senzorne. Sekundarno, javljaju se umjerene do teške kognitivne smetnje različitog stepena oštećenja govora, pamćenja i drugih funkcija ovog tipa.

Broj starih lica je u porastu, pa je i potreba za njihovom rehabilitacijom sve veća. Stare osobe su po pravilu loše kondicije i dugo su vezane za postelju, imaju smetnje u kardio-pulmonalnom sistemu, osteoporozu kostiju, često dijabetes, atrofiju muskulature, degenerativne promjene, poremećaje krvnog pritiska. Dominantne su pojave kao: neraspoloženje, nezainteresovanost, demotivacija, nemanje uvida u realno stanje, i zanemarivanje dijela sebe (nedlekt).

Najveće opterećenje po pacijenta i kardiovaskularni sistem predstavlja kineziterapija (terapija vježbama), i stoga je važan uspostavljen kardio status za adekvatan i bezbjedan rad. Stoga se biraju tipovi vježbi i računa se ukupno opterećenje pacijenata shodno kardio statusu. Drugo veće opterećenje jeste primjene termoterapija, zatim hidroterapija i balneoterapija. Suma svega jeste vođenje računa o učestalosti, trajanju i pažljivom doziranju modaliteta!

Rehabilitaciju kod starih osoba treba uskladiti shodno godinama, kao i psihofizičkom stanju osobe. Ne postoji apsolutna kontraindikacija za sprovođenje rehabilitacije!

Cilj rehabilitacije jeste osposobiti pacijenta za zbrinjavanje i što veći stepen samostalnosti u aktivnostima dnevnog života (transferi, hod, oblačenje, ishrana) u skladu sa realnim očekivanjima, ali prije svega primum non nocere (ne naškoditi), dakle, učiniti život vrijednim življenja!

ZNAČAJ FIZIKALNE TERAPIJE ZA REHABILITACIJU MOŽDANOG UDARA

Centralno mjesto u procesu specifične i dugotrajne rehabilitacije pacijenata zauzima rad sa fizioterapeutom tokom cijelog procesa, naravno uz  nadzor nadležnih specijalista, prvenstveno interniste, neurologa, kardiologa, po potrebi pulmologa, psihijatra. Značajnu ulogu u procesu funkcionalnog osposobljavanja pripada kineziterapiji, terapiji radom, elektroterapiji, manuelnoj masaži i limfnoj drenaži, termoterapiji, i dr.

Polivalentan specijalista neurorehabilitacije primjenjuje sve gore navedeno u svojevrstnom mozaiku terapija, postupno primjenjenih u cilju što bržeg a kvalitetnijeg oporavka motornih, senzornih i kongnitivnih funkcija.

Dejstvo primjene fizikalne terapije primarno se ogleda u: poboljšanju periferne cirkulacije, održanju i poboljšanju mišićnog tonusa, održavanja pokretljivosti i sprečavanja nastanka kontraktura – nepovoljnih zglobnih položaja zglobova, menadžmentu i drenaži edema-otoka i limfedema, prevencija dekubitalnih ulceracija na koži, održavanju kardio-pulmonalnog statusa – sve u cilju oporavka motoričko-senzornih sistema i povraćaja funkcionalnog statusa.

Nakon oporavka funkcija lokomotornog aparata pristupa se uvježbavanju transfera shodno prirodnom i logičkom redosljedu -iz supiniranog položaja na leđima, u sjedeći, sjedeći na kolica, ustajanje, hodanje, nanovno sjedanje, posjedanje, ležanje na podu, klečenje, ustajanje, i na kraju vježbe hoda, kao najkasnijeg stepena u oporavku. Radimo hod u razboju (bezbjednom okruženju) i razne modifikacije  vježbi hoda, shodno fazi oslonca i klaćenja.

NAJVEĆI IZAZOVI U PATRONAŽNOJ REHABILITACIJI

Patronažna fizioterapija predstavlja obilazak pacijenata u kućnim uslovima, gdje se obavlja fizikalni tretman, kao i palijativa onesposobljenih pacijenata. Fizioterapeut je suočen sa brojim izazovima na polju rehabilitacije, prvenstveno jer se svi pacijenti po sistemskim posljedicama apsolutno razlikuju, i sekundarno, što je specijalizovana urgentna pomoć obično nedostupna za reakcije u datom momentu primjene. Zbog delikatnosti procesa, potreba za visokim stepenom odgovornosti i profesionalizma je na visokom nivou potrebe.

Porodica i dnevno okruženje oboljeog su u većini slučajeva nedovoljno obavješteni  i nestručni da sprovedu kompleksne namete u zbrinjavanju ovih pacijenata, tako da delikatna edukacija o palijativi pripada fizioterapeutima i sanitetskom osoblju u patronaži.

Kada je riječ o početku kućne rehabilitacije, fizioterapeut je suočen sa brojnim izazovima, a najčešći su:

Nepravilan izbor stacionara, i loš  cjelodnevni položaj pacijenta

U 90% slučajeva porodica pacijenta smjeti u njegov ”uobičajeni” ležaj, koji je obično visok, mekan, i neadekvatan za proces neurorehabilitacije i ukupne palijative. Fizioterapeut zahtjeva tvrđi i širi ležaj adekvatne visine za sprovođenje vježbi, u idealnom slučaju indikovana je nabavka električnog hidrauličnog ležaja sa mogućnostima za segmentalnu modifikaciju!

Što se tiče položaja tijela, on je daleko najvažniji u procesu rehabilitacije, jer je pacijent u ležećen položaju najviše vremena. Pozicioniranje segmenata (ruka, noga) kontra patološkom, primarni je zadatak u edukaciji porodice i pacijenta, ukoliko je svjestan stanja. Zglobni segmenti ruke i noge, uz pomoć jastuka, elastičnih opruga i fiksatora postavljaju se u kontrapatološke položaje koji ”liječe”. Obično, ako se ne radi o hidrauličnim elektro krevetima, postojeći se može modifikovati uz postavku pomagala uz sam krevet za ruku, ili nogu, kako bi pozicioniranje bilo što efektivnije i duže!

Strana: 1 2 3

    Štampaj       Email
  • Published: 15 days ago on Februar 6, 2019
  • Objavio:
  • Last Modified: Februar 6, 2019 @ 11:55 pm
  • Filed Under: izdanje br. 118
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center