Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 117  >  Aktuelni tekst

Panični poremećaj (panika)

Objavio   /  

Prof. dr Mirko Peković, spec. neuropsihijatar

Izraz ovog naslova čujemo u svakodnevnom govoru, kako od strane stručnjaka tako i laičke javnosti. I jedni i drugi u kolkvijalnom smislu znaju njegovu semantiku.
Osnovne karakterisstike ovog mentalnog stanja (poremećaja) su strahovi povišenog inteziteta koji se javljaju u atacima, tj. epizodama panike koji se ponavljaju.
Riječ panika potiče od grčke riječi panikos Panov (bog Pan koji plaši uasmljene putnike).
Panični strah ima sinonime – panični napad i panično stanje…

panikaIzraz ovog naslova čujemo u svakodnevnom govoru, kako od strane stručnjaka tako i laičke javnosti. I jedni i drugi u kolkvijalnom smislu znaju njegovu semantiku.

Osnovne karakterisstike ovog mentalnog stanja (poremećaja) su strahovi povišenog inteziteta koji se javljaju u atacima, tj. epizodama panike koji se ponavljaju.

Riječ panika potiče od grčke riječi panikos Panov (bog Pan koji plaši uasmljene putnike).

Panični strah ima sinonime – panični napad i panično stanje.

Interesovanje za panični poremećaj je  novijeg datuma. Napadi panike su tijesno vezani za više psihičkih i organskih oboljenja.

Epidemiološki podaci govore da je učestalost ovog oboljenja u opštoj populaciji 7-9%. Ovaj poremećaj može da se javi u bilo kom životnom dobu, ali rijeđe kod djece. Njegova prevalencija je češća kod žena.

Uzroci  paničnog poremećaja su multikauzalni. Prema psihoanalitičkoj teoriji radi se o akumulaciji  seksualne energije, njenom neadekvatnom kanalisanju  pražnjenju.

Prema integrativnom konceptu, postoji neurofiziološka i psihološka predispozicija za napad panike. Vjeruje se da u pozadini napada panike stoje neprijatne i zastrašujuće misli udružene sa neprijatnim tjelesnim senzacijama ili simptomima. Strahovi nastaju zbog fantazije o separaciji od signifikantnih figura i njihovog napuštanja. Tako se stvara rizik da se osoba nađe  u situaciji opasnosti  bespomoćnosti.

Kognitivne teorije panične poremećaje dovode u vezu predimenzioniranog doživljaja opasnosti i ugroženosti, dodajući da postoji kognitivna predispozicija  (“sposobnost”)  obrade tjelesnih simptoma kao i specifičnog odnosa preme strahu. Recimo, tjelesni simptomi koji su često puta banalni, pogrešno se doživljavaju i interpertiraju kao ozboljan znak bolesti, katastrofe, čak i smrti (često imaju utisak da će se ugušiti).

Biološki koncept nastanka paničnog poremećaja uzima u obzir više činilaca – nasljeđe, neuroanatomske, patofiziološke, neurotransmiterske torzije, endokrinološki poremećaji i drugo.

Iskustvo govori da udio životnih događaja traumatskog tipa i neprijatna iskustva generišu nastanak paničnog poremećaja.

Klinička slika paničnog poremećaja je veoma razuđena. Njegov početak nije tipičan. Dešava se da prvom paničnom napadu prethodi prodromalna faza, koju prati anksioznost, uznemirenost, neprijatno iskustvo, fizička bolest, upotreba psihotropnog sredstva i slično. Postoji klinička distinkcija između paničnog poremećaja i paničnog napada. Panični poremećaj prati panični napad, dok panični napadi mogu da se jave mimo paničnog poremećaja (postraumatskog stresnog poremećaja, socijalne fobije, agorafobije i slično).

Gro pacijenata koji boluje od ovog poremećaja u anamnezi kazuju da je prvi napad panike bio neočekivan. Intenzivni strahovi ostavljaju neprijatan utisak koji dugo traje i može da podgrijava strahove od ponovljenog napada i njegovih posljedica. Ta konstelacija straha utire put paničnom poremećaju (napadu).

Tipična je tjelesna prateća simptomatologija napada, koja se javlja naglo, nakon par minuta od prvog paničnog napada. Tjelesna simptomatologija se doživljava kao ugrožavajuća, što potencira strah, osjećaj ugroženosti, gubitak kontrole. Intenzivni strah obično traje nekoliko minuta, do pola časa. Nakon napada pacijenti se osjećaju umorni, ošamućeni, dekoncetrisani. Napadi mogu biti česti (desetak u toku dana) ili rijetki (jedan do dva godišnje).

Prema DSM-IV razlikuju se tri tipa napada panike: neočekivani, vezani za neku situaciju i napadi koji nisu potencijalni u određenim situacijama.

Najupadljiviji psihički simptomi kod napada panike su: strah od trenutne smrti, gubitak kontrole, ludilo, kolabiranja, depresonalizacija i derealizacija.

Od tjelesnih znakova bolesti načešći su: tahikardija, vrtoglavica, tremor, znojenje, dispneja, nesvjestica, gušenje, muka, utrnulost i drugo.

Ovi bolesnici doživljavaju veliku neprijatnost, koja je vezana za stav okoline u slučaju pojave paničnog napadana „vidno mjesto“. Napadi se rjeđe jaavljaju noću. Panični poremećaj (panični napadi) osiromašuju funkcionisanje pacijenta, a mogu dovesti do trajnih poremećaja ličnosti.

Neke crte ličnost pospješuju ovaj poremećaj. Diferencijalno dijagnostički važno je razmišljati o sljedećim alternativama ovog poremećaja: hipertireoidizam, aritmija srca, temporalna epilepsija, hipoglikemija, hiperparatireoidizam, poremećaj elektrolita, Cushingov sindrom, prolaps mitralne valvule i drugo.

Panični poremećaj može se javiti i kod drugih vidova anksioznih poremećaja (razne vrste fobija, opsesivno-kompulsivni poremećaji, postraumatski stresni i akutni stresni poremećaji).

Diferencijalno dijagnostički u obzir može da dođe nediferencirana forma shizofrenije.

Liječenje paničnog poremećaja započinje upotrebom antidepresiva iz grupe triciklika, selektivnih inhibitora ponovnog preuzimanja serotonina i snažnih benzodiazepina. U tretmanu paničnog poremećaja na raspolaganju stoje brojne psihoterapijske tehnike: kognitivne, kognitivno-bihejvioralne, suportativne i psihoanalitičke.

Prof. dr Mirko Peković, spec. neuropsihijatar

    Štampaj       Email
  • Published: 8 days ago on Januar 11, 2019
  • Objavio:
  • Last Modified: Januar 11, 2019 @ 12:58 am
  • Filed Under: izdanje br. 117
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center