Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 116  >  Aktuelni tekst

Alchajmerova bolest (demencija)

Objavio   /  

Prof. dr Mirko Peković, spec. neuropsihijatar

Ovo je primarno degenerativno oboljenje mozga, koje ima progresivni tok, nepoznati uzrok (etiologiju) i dovodi do intelektualnog osiromašanje i propadanja, a kasnije pojave i neuroloških poremećaja. Bolest je prvi opisao Alojz Alchajmer (njemački ljekar 1906 godine), po čijem imenu je bolest dobila i ime.
Početak bolesti može biti u srednjem životnom dobu, pa i ranije, a češće u kasnom životnom dobu. Period razvoja bolesti može biti kratak (2 do 3 godine), a u manjem broju znatno duži (do 10 godina).
Alchajmerova bolest je najčešća vrsta demencije koji zahvata koru velikog mozga, te ima i naziv kortikalna demencija, za razliku od subkortikalne demencije…

demencijaOvo je primarno degenerativno oboljenje mozga, koje ima progresivni tok, nepoznati uzrok (etiologiju) i dovodi do intelektualnog osiromašanje i propadanja, a kasnije pojave i neuroloških poremećaja. Bolest je  prvi opisao Alojz Alchajmer (njemački ljekar 1906 godine), po čijem imenu je bolest dobila i ime.

Početak bolesti može biti u srednjem životnom dobu, pa i ranije, a češće u kasnom životnom dobu. Period razvoja bolesti može biti kratak (2 do 3 godine), a u manjem broju znatno duži (do 10 godina).

Alchajmerova bolest je najčešća vrsta demencije koji zahvata koru velikog mozga, te ima i naziv kortikalna demencija, za razliku od subkortikalne demencije.

Bolest počinje degenerativnim procesom u dijelu slijepočnog moždanog režnja (hipokampusu) koji je zadužen za pamćženje i učenje, potom asocijalnim zonama neokorteksa i najvišim zonama moždane kore koje kontrolišu mišljenje, orjentaciju u prostoru, govor i druge funkcije.

Glavne mikroskopske promjene u mozgu su:

-  neuritični amiloidni plakovi (naslage) u međućelijskom prostoru,

-  neurofibrilarna klubad u nervnim ćelijama,

-  gubitak piramidnih neurona i njihovih sinapsi (ćelijske spojnice).

Na ovaj način poremećena je funkcija nervnih ćelija (sinapsi) što dovodi do smetnji u pamćenju i ponašanju.

Na biohemijskom planu zahvaćeni su holinergički, noradrenergični i serotoneregični sistemi mozga. U  svim ovim sistemima nađen je  manje više deficit inervacija izražen u sniženju holin acetiltrasferaze, enzima odgovornog za sintezu holina (neurotrasmitera).

U malom broju slučajeva hereditet (nasljeđe) ima uticaja u  nastanku ove bolesti.

Kliničke karakteristike bolesti

Tok bolesti može da bude različit. Shodno tome Alchajmerova bolest se dijeli na tri sradijuma:

1. rani ili amnestički (patološka zaboravnost),

2. srednji ili razvijena demencija i

3. odmakla (teška demenicija), kada je bolesnik praktično zavisan od okoline.

Rani stadijim ne počinje naglo već postepeno u vidu blagih kognitivnih ispada, češće pojačane zaboravnosti. Najčešće bolesnici počinju sve slabije da pamte, što se  tokom vremena pogoršava. Ovi bolesnici ne mogu da se sjete imena manje poznatih osoba, zaboravljaju obaveze, dogovore, poznate telefonske brojeve, osobe koje su skorije upoznale i slično. Sposobnost učenja i usvajanja novih informacija je oštećena te podsjećanja u većini slučajeva nemaju efekta. Kod tih pacijenata siromaši rječnik, a orjentacija u vremenu postaje problem. Orjentacija u prostoru se postepeno gubi. Mišljenje i izvršne (egzekutivne) funkcije propadaju. Složeni i zahtjevni poslovi se teže obavljaju, manje su efikasni  u profesionalnim i ličnim aktivnostima i obavezama.  Obaveze obavljaju rutinski, slabe volje i nedovoljne motivacione spremnosti.

U nekim slučajevima bolest može da se ispolji promjenama ponašanja sa depresivnim raspoloženjem i suicidalnim mislima i znacima apatije.

Srednji stadijum karakteriše progresija pomenutih poremećaja, koji postaju uočljivi za okolinu. Bolesnici teško pamte nove  događaje, imena ljudi, teško se prisjećaju poznatijih riječi, mogućnost učenja je minimalna, količina informacija opada. Govorne smetnje su sve izraženije. Govor je „prazan“. Razumijevanje govora je sve teže, kao i komunikacija sa drugim osobama. Teško razumiju ono što čitaju. Bolesnici više ne mogu da funkcionišu (žive) samostalno.

Karakteristična izmjena ponašanja je lutanje. Često ne znaju da se vrate kući. Opasnost povrijeđvanja u saobraćaju je velika i povrijeđivanje  uopšte.

U vojh fazi bolesti potrebno je da uvijek uz sebe imaju lične podatke i kontakt telefone. Mogu biti korisne narukvice koje ne mogu da skinu i na kojima se nalaze svi neophpodni podaci. U ovom stadijumu neki bolesnici ispoljavaju agresivnost, koja može da bude znak depresije, a mogu se javiti i sumanutosti  paranoidnog tipa, te halucinatorni doživljaji. Neki sakupljaju bezvrijedne stvari.

Kasni stadijum manifestvuje se teškim odmaklim znacima bolesti (demencije). Bolesnik sa ponašanjem regredira  do nivoa djeteta, zavisan je od okoline i ima malo svoje spontane aktivnosti. Psihičko propadanje praćeno je i fizičkim poremećajima. Zaboravnost je  takvog stepena da više ne prepoznaju ni svoje najbliže. Često se ne prepoznaju najobičniji predmeti. Zaboravljaju raspored prostorija u svojoj kući. Izmještanje ovakvih bolesnika u bolnicu ili domove za stare, gdje im je sve novo, može da ih isprovocira i dovede  do  agresivnog  i brutalnog ponašanja sličnom delirijumu. Ličnost pacijenta može da bude u toj mjeri izmijenjena  da to predstavlja veliki problem za članove familije, pogotovo one koji su sa njima češće u kontaktu (osobe koje ih njeguju).

Kontrola sfinktera je sve slabija. Sve su manje  samostalno pokretni, imaju poremećaj održavanja ravnoteže, vežu se za krevet ili inavidska kolica, ne kontrolišu ni mokrenje ni stolicu (tzv. vegetativno stanje).

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 40 days ago on Decembar 9, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Decembar 9, 2018 @ 11:52 pm
  • Filed Under: izdanje br. 116
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center