Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 110  >  Aktuelni tekst

Kontracepcija – sredstva i metode

Objavio   /  

Dr Vlado Dragaš
Ginekologija i akušerstvo, Opšta bolnica Berane

Na tržištu je prisutan veliki broj različitih kontraceptivnih sredstava. Bitno je naglasiti da (još uvijek) ne postoji idealno kontraceptivno sredstvo koje bi zadovoljilo sve kriterijume, kao što su potpuna efikasnost, ekonomska prihvatljivost, neškodljivost za korisnika, jednostavnost upotrebe, neometanje od potpunog seksualnog ugođaja i drugo. Međutim, raspoloživa sredstva su zadovoljavajuća u pogledu ispunjavanja velike većine ovih zahtjeva. U donošenju odluke o izboru sredstva, pored ovih kriterijuma kako za individuu tako i za ljekara, bitna je pojava mogućih sporednih efekata pri njegovom korišćenju…

kontracepcijaPod pojmom kontracepcija podrazumijeva se skup sredstava, ljekova, metoda i intervencija koji ograničavaju plodnost djelujući na jajnu ćeliju, spermatozoide, sprečavanje njihovog spajanja, motilitet jajovoda, kao i na sam proces implantiranja jajne ćelije u zid materice.

Na tržištu je prisutan veliki broj različitih kontraceptivnih sredstava. Bitno je naglasiti da (još uvijek) ne postoji idealno kontraceptivno sredstvo koje bi zadovoljilo sve kriterijume, kao što su potpuna efikasnost, ekonomska prihvatljivost, neškodljivost za korisnika, jednostavnost upotrebe, neometanje od potpunog seksualnog ugođaja i drugo. Međutim, raspoloživa sredstva su zadovoljavajuća u pogledu ispunjavanja velike većine ovih zahtjeva. U donošenju odluke o izboru sredstva, pored ovih kriterijuma kako za individuu tako i za ljekara, bitna je pojava mogućih sporednih efekata pri njegovom korišćenju.

Aktuelna kontraceptivna sredstva i metode se mogu podijeliti na:

- prirodne, odnosno bihejviorističke metode

- mehanička kontracepcija

- hemijska kontracepcija

- hormonska kontracepcija

- intrauterina kontracepcija

- postkoitalna kontracepcija

- sterilizacija.

Prirodne metode kontracepcije - metod prekinutog snošaja, kao i metode za izračunavanje tzv ”sigurnih dana”- kalendar metoda (matematičko izračunavanje i izbjegavanje perioda ovulacije poznavajući prethodno trajanje menstrualnih ciklusa u najmanje šestomjesečnom periodu), Bilingsova (mjerenje kvaliteta cervikalne sluzi) i temperaturna metoda (izračunavanje bazalne temperature) temelje se na poznavanju osnovnih prirodnih procesa reprodukcije. Smatraju se nedovoljno pouzdanim metodama, naročito za parove sa slabijom samokontrolom i osobe sa neredovnim menstrualnim ciklusima.

Mehanička kontracepcija - najčešća sredstva su kondom za muškarce, dijafragma, cervikalne kape i kondom za žene. Muški kondom – vrećica koja izgledom prati konture muškog polnog organa, izrađena od specijalne tanke gume (lateksa), predstavlja jedno od najčešće korišćenih sredstava i naročito je podesan zbog mogućnosti zaštite i od polno prenosivih bolesti. Često su premazani spermicidnim sredstvom. Moguće su alergijske reakcije na lateks i/ili spermicid.

Dijafragma – mehaničko sredstvo za žene, koje se sastoji od elastičnog prstena preko kojeg je postavljena tanka guma u obliku kupole. Postavlja se u vaginu najkasnije 6 sati prije polnog odnosa. Pravilno postavljena dijeli vaginu na gornji dio u kojem je dijafragmom prekriven grlić materice, i na donji dio u kojem dolazi do ejakulacije. Nakon šest do osam sati od polnog odnosa dijafragma se odstrani i ispere makom vodom i sapunom i pripremi za sljedeću upotrebu. Takođe su poznate alergijske reakcije na materijal dijafragme.

Cervikalne kape – mehaničko sredstvo za žene izrađeno od plastike, metala ili gume, oblika sličnog dijafragmi, koje se aplikuje na grlić materice i prekriva ga. Pravilno postavljen može se koristiti i do 2- 3 dana. Zahtijeva dobru obučenost i motivaciju za korišćenje. Nije našla širu primjenu u populaciji.

Ženski kondom – sredstvo novijeg datuma. Može se aplikovati vaginalno prije odnosa ili penisom na početku odnosa. Oblika je gumene vrećice sa dva elastična gumena prstena na krajevima, od kojih se jedan postavi unutar vagine a spoljni ostane izvan vagine.

Hemijska kontracepcija - hemijske supstance u obliku krema, želea, supozitorija, tableta, pasti koje se aplikuju vaginalno. Djeluju na dva načina: aktivnom supstancom Nonoxynol 9 i Actoxynol 3; izazivaju uništenje i/ili imobilizaciju spermatozoida. Takođe gušći sadržaj hemijskog sredstva predstavlja mehaničku barijeru za dalji proboj spermatozoida. Smatraju se nedovoljno pouzdanim sredstvima i najčešće se koriste u kombinaciji sa drugom metodom kontracepcije.

Hormonska kontracepcija - predstavlja jedan od najpopularnijih vidova kontracepcije, najčešće u vidu oralnih kontraceptivnih tableta. Hormonska kontracepcija sa dugotrajnim djelovanjem u vidu injekcija, potkožnih implantata, vaginalnih prstenova se rijetko koriste. Oralna kontracepcija se može podijeliti na dvije glavne kategorije: 1. Kombinovana oralna kontracepcija kod koje se u jednoj tableti nalaze oba steroida, estrogen i progesteron. Sa korišćenjem se počinje prvog dana menstrualnog ciklusa i traje 3 nedjelje sa pauzom od nedjelju dana izmedju ponovnih uzimanja;  2. Oralna kontraceptivna pilula u kojoj se nalazi samo progesteron u maloj dozi zahtijeva svakodnevnu konzumaciju bez pauza između ciklusa. Najčešće upotrebljavani estrogeni u kontraceptivnoj piluli jesu mestranol i etinil estradiol, dok od progestagena su najčešći derivati  19-nortestostreona.

Mehanizam djelovanja oralnih kontraceptiva se objašnjava opštim djelovanjem estrogena i progestagena na organizam, prvenstveno na hipotalamus i hipofizu, pri čemu dolazi do sniženih nivoa gonadotropina koji nisu dovoljni za stimulaciju folikula ovarijuma. Krajnji rezultat je izostanak ovulacije. Oralni kontraceptivi mogu u izuzetnim slučajevima izazvati komplikacije tipa venske tromboembolije, hipertenzije, ishemijske bolesti srca, cerebrovaskularnih bolesti, poremećaja metabolizma lipoproteina i drugo, stoga je obavezan prethodni ljekarski pregled i stručan savjet u pogledu izbora oralnog kontracepiva.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 185 days ago on Jun 14, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Jun 14, 2018 @ 10:59 am
  • Filed Under: izdanje br. 110
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center