Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 108  >  Aktuelni tekst

Značaj i upotreba probiotika kod djece

Objavio   /  

Dr Biljana Ivelja, pedijatar
Dom zdravlja, Cetinje

Probiotici su u posljednje dvije decenije predmet mnogih naučnih istraživanja, što navodi da se od njih u budućnosti očekuju mnogi benefiti.

Dokumentovani podaci o pozitivnom učinku bakterija na zdravlje čovjeka datiraju još iz Starog zavjeta, ali tek početkom 20-tog vijeka u tezi Elie Metchnikoff, dobitnika Nobelove nagrade, koji je 1908. godine naveo da konzumacija jogurta koji sadrže Lactobacillus, smanjuje broj patogenih bakterija stvarajući kisjeli milje, postaju predmet naučnih istraživanja…

Probiotici  su  u posljednje dvije decenije  predmet mnogih naučnih istraživanja, što navodi  da se od njih u budućnosti očekuju mnogi benefiti.

Dokumentovani podaci o pozitivnom učinku bakterija na zdravlje čovjeka datiraju još iz Starog zavjeta, ali tek početkom  20-tog vijeka u tezi Elie Metchnikoff, dobitnika Nobelove nagrade, koji je 1908. godine naveo da konzumacija jogurta koji sadrže Lactobacillus, smanjuje broj patogenih bakterija stvarajući kisjeli milje,  postaju predmet naučnih istraživanja.

1917. godine Alfred Nissle izolovao je nepatogeni soja Escherichia coli, jedan je od rijetkih primjera ne-LAB bakterija. Henry Tissier (iz Instituta Pasteur) izolovao je Bifidobacterium iz  stolice dojenčeta, s ciljem da se primjenjuje kod dojenčadi koja pate od dijareje, dok je  dr Minoru Shirota izolovao Lactobacillus casei soj Shirota u borbi protiv izbijanja dijareje, probiotok koji je  na tržištu od 1935. godine.

U GIT- u čovjeka živi više od 100 biliona mikroorganizama – mikrobiota, čija se  uloga u zdravlju i bolesti posljednjih godina intenzivno istražuje. U GIT-u  je uspostavljena idealna ravnoteža između domaćina i  crijevne  mikroflore koju čine fakultativni i obavezni anaerobi – 95% poput Bifidobacterium, Clostridium,   Fusobacterium, Peptococcus, i Bacteroides, 10% crijevne populacije čine fakultativni anaerobi: Lacto-bacillus, Escherichia coli, Klebsiella, Streptococcus, Staphylococcus i Bacillus.

Većina bakterija je prisutna u debelom crijevu s bakterijskom  koncentracijom od 1011 do 1012 CFU (engl. colony-forming units) na mililitar.

probiotici

Uloge crijevne mikroflore su:

- Metabolička - sinteza vitamina K, B12, stvaranje kratkolančanih masnih kiselina;

- Trofička - stimulacija epitelne proliferacije,  angiogeneze i obnavljanja epitela, citoprotektivna stimulacija razvoja imunološkog sistema;

- Zaštitna -regulacija urođenog i stečenog imuniteta, kompetitivni učinak za patogene.

Disbioza je kvalitativni i kvantitativni poremećaj odnosa dobrih i loših bakterija u sluznici GIT-a, što za posljedicu dovodi do disfunkcije crijevne mukoze.

Prema definiciji Svjetske zdravstvene organizacije, probiotici su nepatogeni živi organizmi koji unešeni u dovoljnoj količini imaju pozitivni učinak na zdravlje domaćina. Dostupni su u prehrani (jogurt, sir, kefir, kisjeli kupus) i u obliku dodataka prehrani (farmaceutski proizvodi).            

Prebiotici su teško svarljivi ugljeni hidrati (oligofruktoza, inulin, galacto-oligosaharidi, lactulose, oligosaharidi u majčinom mlijeku) koji predstavljaju nutrijente za korisne bakterije, stimulišući tako probiotsku aktivnost u digestivnom traktu.

Simbiotici su proizvodi koji sadrže probiotike i prebiotike.

Bakterije koje se  upotrebljavaju kao probiotici moraju zadovoljiti nekoliko kriterijuma.

Moraju biti: ljudskog porijekla, nepatogeni, rezistentni na probavu tokom prolaska kroz crijevni trakt, živi do dolaska u debelo crijevo, stabilni u kisjeloj sredini i otporni na žuč, sposobni za adheziju na enterocite, stvarati  antimikrobne supstance, uticati na imunološki sistem i odgovor  kao i na  metabolizam.

Najčešće upotrebljavani probiotici su:

- Bakterije koje proizvode mliječnu kiselinu (LAB)

pretežno su iz roda Lactobacillus ili Bifidobacterium neLAB bakterije (najčešće iz roda Escherichia, Enterococcus i Bacillus) i

- Nepatogene gljive Sacharromyces bulardi

Novorođenčad se rađaju s gotovo sterilnim crijevima, ali tokom porođaja započinje brza kolonizacija crijeva, na koju utiče način  porođaja (vaginalni ili carski rez, način hranjenja, dojenje ili mliječna formula),  uportreba antibiotika, prebiotika ili probiotika, bakterijska flora kože medicinskog osoblja  i okoline, starosna  dob  novorođenčeta  itd.

Crijeva prvo kolonizuju enterobakterije i enterokoke, a nakon  toga anaerobi kao bifidobakterija, klostridija, Bacteroidesspp i  anaerobne streptokoke. Od svih vrsta GIT mikrobiota, Bifidobakterija i Lactobacilli  smatraju se za dvije najbitnije bakterije korisne za ljudsko zdravlje. Bifidobakterije i laktobacili prisutni u majčinom mlijeku  štite od potencijalno patogenih mikroorganizama i tako djeluju kao dio crijevne odbrambene barijere. U vrijeme rođenja imunološki sistem novorođenčeta  je još uvijek nezreo i u toku prve godine  progresivno se aktivira i  sazrijeva uz pomoć dobrih bakterija prisutnih u crijevnoj  flori. Nakon druge godine života crijevna mikrobiota djeteta slična je mikrobioti odraslih .

Posljednjih godina brojna su se naučna istraživanja bavila   problematikom uticaja probiotika na djecu. Mnogo se pažnje posvećuje ispitivanju neškodljivosti probiotika, s tim da je sigurnosni profil laktobacila i bifidobakterija najviše istražen.  Dejstvo zavisi od doze i vrste soja koji se koristi.

Probiotici se smatraju izuzetno sigurnim proizvodima s vrlo malo kontraindikacija čak i tokom trudnoće i ranog djetinjstva, jer su normalni stanovnici crijeva i značajan dio njih izolovan je iz zdravih ljudi. Vrlo je mali broj zabilježenih infekcija koje se  mogu povezati s probioticima, i po pravilu se javljaju kod teško imunokompromitovanih  pacijenata.

Ostaje otvorena mogućnost prenosa rezistencije na antibiotike, iako se za sada čini da je rizik nizak kod probiotika koji se danas mogu naći na tržištu.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 16 days ago on April 11, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: April 11, 2018 @ 2:55 pm
  • Filed Under: izdanje br. 108
133 people follow medicalcg