Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 108  >  Aktuelni tekst

Transport vitalno ugroženog novorođenčeta

Objavio   /  

Dr Snežana Grubač, pedijatar neonatolog
Opšta bolnica Nikšić

Sastavni dio organizacije perinatalne zdravstvene zaštite podrazumijeva razvijen sistem transporta vitalno ugroženog novorođenčeta. Cilj je bezbjedan i efikasan transfer vitalno ugroženog novorođenčeta u jedinicu neonatalne intenzivne terapije, gdje mu se može pružiti adekvatno liječenje i njega. U današnje vrijeme zahvaljujući razvoju opreme i edukaciji medicinskih radnika, transport treba da bude nastavak liječenja u mobilnoj jedinici intenzivne terapije. Preduslovi uspješnog transporta su protokoli o transportu, edukovani kadar, specijalizovana oprema i namjenska prevozna sredstva, dobra organizacija samog transporta, kontinuirano obrazovanje i reevaluacija postignutih rezultata, kao i stalno naučno istraživanje iz oblasti medicinskog transporta…

hand the sleeping baby in the hand of motherSastavni dio  organizacije perinatalne zdravstvene zaštite podrazumijeva razvijen sistem transporta vitalno ugroženog  novorođenčeta . Cilj  je bezbjedan i  efikasan transfer vitalno ugroženog novorođenčeta u jedinicu neonatalne intenzivne terapije, gdje mu se može pružiti adekvatno liječenje  i njega. U današnje  vrijeme zahvaljujući  razvoju  opreme i edukaciji medicinskih  radnika , transport treba da bude nastavak liječenja u mobilnoj jedinici intenzivne terapije. Preduslovi uspješnog transporta su protokoli o transportu, edukovani  kadar, specijalizovana oprema i namjenska  prevozna sredstva, dobra organizacija samog  transporta, kontinuirano obrazovanje i reevaluacija  postignutih  rezultata, kao i  stalno  naučno  istraživanje  iz oblasti medicinskog  transporta.

Istorijat transporta novorođenčeta

Prvi transport novorođenčeta pominje se u mitološkim spisima. Dionis, bog grožđa, vina, plodnosti, pozorišta, po predanjima rođen je dva puta. Njegov prvi dolazak na svijet bio je prijevremen, zbog čega ga je otac, bog Zevs, zašio ispod kože na butini sačekavši zrelost. Po rođenju odmah je novorođenče  ponešeno na planinu Nisa i predato nimfama, njegovano u pećini obrasloj gustim lišćem bršljena, vinovom  lozom i borovim drvećem, što se slikovito smatra prvim inkubatorom za novorođenče.

U antička vremena „nejaka“ prijevremeno rođena i djeca sa urođenim manama predstavljala su teret društvu. Hipokrat je prvi istakao značaj perinatalnog perioda za razvoj čovjeka još u V vijeku prije Hrista. Soranus, otac akušerstva i ginekologije u II v. nove ere je definisao prve postulate procjene zdravlja novorođenog djeteta. Medicinske ustanove se nisu specijalizovano bavile liječenjem novorođenčadi praktično sve do kraja XIX v. U to vrijeme većina porođaja  odvijala se kod kuće i smrtnost novorođenčadi bila je izrazito visoka. Začetke neonatalne medicine obilježavaju prva intubacija novorođenčeta 1834. g. i formiranje dječijih bolnica u Engleskoj i Americi 1853. i 1855. g. Transport vitalno ugroženog novorođenčeta  pominje se 1900. g. Prvi organizovani transportni sistem za transport vitalno ugrožene prijevremeno rođene djece opisan je 1948. g. ,poznat kao „Transportni sistem za prijevremeno rođenu djecu grada Njujorka “. Naredne decenije  donijele su dosta ideja i projekata posvećenih razvoju, organizaciji i regionalizaciji neonatalnih jedinica intenzivnog liječenja  i transporta. Prvi transport novorođenčeta avionom desio se 1958. g.  a helikopterom 1967. g.

Klasifikacija neonatalnih jedinica intenzivnog liječenja i vrste transporta novorođenčeta

Transport vitalno ugroženog novorođenčeta je usko je povezan sa regionalizacijom i klasifikacijom neonatalnih jedinica intenzivnog liječenja. Savremena medicina definiše tri nivoa neonatalnih jedinica intenzivnog liječenja. Nivo I obuhvata bazični nivo liječenja, neonatalnu reanimaciju, njegu zdrave terminske novorođenčadi i djece rođene između 35-37 gestacione nedjelje (gn), kao i mogućnost stabilizacije djece mlađe od 35 gn prije transporta u medicinsku ustanovu višeg  nivoa. Nivo II se bavi liječenjem i njegom djece mlađe od  32 gn, TM manje od  1500 gr koja ne zahtijevaju visokospecijalistički  nivo liječenja, kao i zbrinjavanje rekonvalescenata koji dolaze sa nivoa III. Nivo III  podrazumijeva najsofisticiranije  oblike liječenja prijevremeno i teško oboljele novorođene  djece.

Imajući u vidu klasifikaciju  neonatalnih jedinica intenzivne njege  interhospitalni transport novorođenčeta može biti  organizovan „od sebe” i  „ka sebi “. Veliki je značaj perinatalne medicine čiji je osnovni zadatak  da prepozna rizične trudnoće i takve trudnoće završi u tercijarnim medicinskim centrima, gdje će se majci i djetetu pružiti najbrža i najadekvatnija medicinska pomoć i liječenje. Dokazano je da je transport „in utero“ najbolji vid transporta za dijete. Naročito je značajno primijeniti ga u slučaju prijetećeg prijevremenog porođaja ili prenatalno otkrivenih bolesti  ploda koje će zahtijevati urgentno zbrinjavanje (kao urođene srčane mane). Tercijarna  ustanova može organizovati transport „ka sebi“ kada je zbog kompleksnosti  pacijenta potrebna posebna oprema i specifičan medicinski kadar. Transport vitalno ugroženog novorođenčeta  se sprovodi unutar iste medicinske ustanove u slučaju potrebe za dijagnostikom, prevođenje djeteta u operacioni blok  ili  drugu  jedinicu  intenzivnog  liječenja.

Osoblje i oprema za transport novorođenčeta

Tim čine  ljekar (najčešće  neonatolog , anesteziolog ), medicinske sestre i tehničari pedijatrijskog smjera i urgentne medicine. Zadatak transportnog tima je procjena i stabilizacija ugroženog novorođenčeta, nastavak primjene mjera intenzivne terapije tokom transporta, uočavanje i rješevanje komplikacija. To su karike koje transport čine bezbjednim. Neonatalni transportni tim mora biti edukovan iz oblasti anatomije, fiziologije, patofiziologije, farmakologije neonatalnog doba, liječenja urgentnih stanja, neonatalne reanimacije, sedacije, terapije bola, kliničke, laboratorijske i radiološke procjene zdravstvenog stanja pacijenta, primjene praktičnih vještina (intubacija, plasiranje venskog puta). Važno je da tim posjeduje komunikacione vještine, protokole o vođenju medicinske dokumentacije kao i znanje o mediko – legalnim i etičkim pitanjima koja se tiču transporta. U većini evropskih zemalja preduslov da bi se medicinski radnik bavio transportom su kliničko iskustvo najmanje 2 godine u oblasti neonatalne medicine i sertifikat o položenom kursu za pedijatrijski i neonatalni transport. Član tima je i vozač  koji snosi dio odgovornosti u vezi transporta koja se tiče bezbjednosti  puta, rute puta, skladištenje opreme i ispravnosti prevoznog sredstva.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 16 days ago on April 11, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: April 11, 2018 @ 12:28 pm
  • Filed Under: izdanje br. 108
133 people follow medicalcg