Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 108  >  Aktuelni tekst

Akutni apendicitis – dijagnostika

Objavio   /  

Dr Zorica Bajović, radiolog
Centar za radiološku dijagnostiku, Opšta bolnica Nikšić

Akutna upala apendiksa je jedan od najčešćih uzroka akutnih bolova u abdomenu kod kojih je neophodna operacija. Upala apendiksa je najčešće stanje u dječijem uzrastu koje zahtijeva operativni tretman. Javlja se u svim dobnim grupama, najveća incidencija u dječijem uzrastu je od 8. do 12. godina. Do treće godine života je rijedak, pa se na ovu bolest rijetko pomišlja kod ovako male djece, kod koje simtomi i znaci takođe nijesu specifični i jasno izraženi kao kod odraslih. Kod djece se apendicitis razvija mnogo brže i može doći do perforacije već u prvih 12 sati od početka bolesti…

slijepo crijevoAkutna upala apendiksa  je jedan od  najčešćih uzroka akutnih bolova u abdomenu  kod kojih  je neophodna operacija. Upala apendiksa je najčešće stanje u dječijem uzrastu koje zahtijeva operativni tretman.

Javlja se u svim dobnim  grupama, najveća incidencija u dječijem uzrastu  je od 8. do 12. godina. Do treće godine života je rijedak, pa se na ovu bolest rijetko   pomišlja kod ovako male djece, kod koje  simtomi i znaci takođe  nijesu specifični i jasno izraženi kao kod odraslih. Kod djece se apendicitis razvija mnogo brže i može doći do perforacije već u prvih 12 sati od početka bolesti.

Zbog mobilnosti (nefiksiranosti) ileocekuma i kratkog omentuma kod perforacije  ne dolazi do ograničavanja procesa, već  brzo dolazi  do difuznog peritonitisa sa svim posljedicama za tako malo dijete.

Apendektomija je jedna od najčešćih operacija u hirurgiji. Prvu zabilježenu apendektomiju izveo je Claudius Amyand 1735. godine kod  jedanaestogodišnjeg dječaka. McBurney i Sprengler opisali su prvu tehniku apendektomije koja se koristi  i danas. Kurt Semm izveo je 1980.g. prvu laparoskopsku apendektomiju.

Apendiks (crvuljak) se nalazi  na početnom dijelu debelog crijeva, prosječne duzine  6 do 12 cm, promjera do 6 mm,  slijepo se  završava. Sluznica apendiksa sadrži limfno tkivo pa se naziva i “crijevnom tonzilom“.

Apendiks polazi iz cekuma i može se pružati u različitim pravcima retrocekalno, infracekalno, pelvično i ileocekalno. Projektuje se  na prednjem trbušnom  zidu u McBurney-evoj tački, koja je nalazi na spoju srednje i  lateralne  trećine linije, koja spaja  spinu ilijaku anterior i umbilicus. Apendiks vaskularizuje apendikularna arterija. Apendiks ima brojne limfne sudove koji se dreniraju regionalne ly noduse.

Simpatička  i  parasimpatička  inervacija apendiksa  potiče  od  gornjeg  mezenteričnog  pleksusa.  Aferentna,  senzorna  vlakna za koje se smatra da sprovode visceralni bol apendiksa, prate simpatička vlakna i ulaze u kičmenu moždinu na nivou desetog torakalnog  pršljena

Apendiks je ranije smatran nekorisnim organom, ali danas se zna da on ima svoju ulogu

u skladištenju korisnih bakterija koje su prisutne u intestinalnom traktu čovjeka.

U apendiksu se  nalazi imuno tkivo koje podržava razvoi korisnih bakterija. Kod oboljenja gdje se  crijeva  očiste od svih bakterija, pa i korisnih, tada ulogu preuzima apendiks i naseljava crijevni trakt svojim korisnim  bakterijama.

Istraživanja su pokazala da osobe bez apendiksa imaju četiri puta veću šansu da dobiju recidiv kolitisa uzrokovanog Klostridijum dificile bakterijom.

Akutni  apendicitis  nastaje  usljed  intraluminalne  opstrukcije,  nakon  čega  slijedi  infekcija. Opstrukciju  može da izazove crijevni sadrzaj, fekalit, ožiljak, paraziti, crijevne infekcije  i sistemske virusne infekcije, hiperplazija  limfoidnih folikula.

Distenzija  apendiksa dovodi do nadražaja viceralnih vlakana za bol. Inicijalni bol je u početku tup, neodređen, lokalizovan u  epigastrijumu  ili  periumbilikalno,  u  dermatomu  X  torakalnog  pršljena.  Gubitak  apetita  i  mučnina  su  česti. Zbog  opstrukcije  apendiksa razvoja se infekcija, intraluminalni pritisak se povećava – razvija se edema, ishemije tkiva, infarkcija  i gangrena. Nakon perforacije zida apendiksa, dolazi do rasipanja intraluminalnog inflamiranog sadržaja apendiksa i formiranja lokalizovanog apscesa ili generalizovanog peritonitisa. Tok bolesti od akutne inflamacije do perforacije i formiranja abscesa je period od oko 2-3 dana, jer se perforacija obično dešava nakon 24-36 h od početka simptoma. Moguća je i spontana rezolucija akutnog nekomplikovanog  apendicitisa. Kod nekih pacijenata ne dolazi do perforacije iako simptomi traju i duže od 48 h.

Akutni apendicitis se manifestiju  karakterističnim bolovima i simptomima. Simtomi i intenzitet bolova ne moraju uvijek odgovarati stepenu upale. Važno je akutnu upalu dijagnostikovati kod djece u dobi do 5 godina, trudnica i starijih (iznad 65 godina) jer su simptomi nespecifični i često maskirani ili nedovoljno izraženi. Na početku se javljaju bolovi u epigastrijumu  i/ili oko umbilikusa, kasnije su izraženiji u  desnom donjem kvadranutu abdomena. Prisutni su mučnina, povraćanje, zastoj stolice, loše opšte stanje, porast tjelesne temperature obično je znak perforacije  uz suv i obložen jezik i tahikardiju.

Širenje upale izaziva podražaj  peritoneuma. Nakon perforacije bolnost je prisutna u čitavom abdomenu, koji u uznapredovalim slučajevima može biti tvrd poput daske (defans -  znak  peritonitisa).

Dijagnosticiranje akutne upale apeniksa  se postiže pravilnom interpretacijom kliničke slike, pozitivnim testovima pri pregledu, laboratorijskim nalazima i dijagnostičkim metodama (UZ, CT i MR pregledom).

Najčešće korišćeni  karakteristični testovi pozitivni kod akutne upale apendiksa  su:

- Grassmanov test: pri perkusiji trbušne stijenke najjača bol u području apendiksa;

- Rovsingov test: pritisak na lijevu ilijačnu jamu izaziva bol u ileocekalnoj regiji kao znak lokalnog peritonitisa oko apendiksa;

- Blumbergov test: pojačanje bola  ileocekalno pri popuštanju pritiska.

Razlika aksilorektalne temperature je >1 °C (normalno <0.5°C). Laboratorijski nalazi pokazuju  leukocitozu >15 000, povišeni  parametri upale (kod djece<5 godina i starijih >65 godina mogu biti u granicama normale ili čak sniženi).

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 102 days ago on April 11, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: April 11, 2018 @ 11:37 am
  • Filed Under: izdanje br. 108