Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 107  >  Aktuelni tekst

Periferna arterijska bolest i akutna ishemija ekstremiteta

Objavio   /  

Asst. dr sci med. Nikola Fatić, spec. vaskularne hirurgije
Klinički centar Crne Gore

Periferna arterijska bolest najčešće zahvata arterije donjih ekstremiteta, arterije natkoljenice i potkoljenice. U najvećem broju slučajeva predstavlja posljedicu ateroskleroze, mada može biti i posljedica zapaljenskih procesa na arterijama Birgerov arteritis, specifičnih oboljenja natkoljene arterije – cistična adventicijelna bolest, sindrom uklještenja. Klinička slika se kreće od asimptomatske, preko kaludikacionih tegoba, bolova pri hodu, bolova u miru, pojave rana na nogama, gangrene. Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, fiziklanog preglada i dopunskih dijanstičkih procedura: Doppler sonografski pregled donjih ekstremiteta (spektralna anliza protoka, segmenti pritisci, Doppler indeksi), color duplex scan, MSCT angiografije/MR angiografije/klasične angiografija…

arterijePeriferna arterijska bolest najčešće zahvata arterije donjih ekstremiteta, arterije natkoljenice i potkoljenice. U najvećem broju slučajeva predstavlja posljedicu ateroskleroze, mada može biti i posljedica zapaljenskih procesa na arterijama Birgerov arteritis, specifičnih oboljenja natkoljene arterije – cistična adventicijelna bolest, sindrom uklještenja.

Klinička slika

Klinička slika se kreće od asimptomatske, preko kaludikacionih tegoba, bolova pri hodu, bolova u miru, pojave rana na nogama, gangrene.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, fiziklanog preglada i dopunskih dijanstičkih procedura: Doppler sonografski pregled donjih ekstremiteta (spektralna anliza protoka, segmenti pritisci, Doppler indeksi), color duplex scan, MSCT angiografije/MR angiografije/klasične angiografija.

Preoperativna priprema

U slučaju da je indikovano operativno liječenje porebno je uraditi:

❯ Internistički/kardiološki pregled (EKG, teleradiografija srca i pluća),

❯ po potrebi: EHO srca,

❯ biohemijske analize (glikemija, urea, kreatinin, bilirubin, AST, ALT, Na, K, Cl, holesterol, trigliceridi, fibrinogen, S-proteini, S-albumini, S-Fe, S-TIBC),

❯ hematološke analize (PT, aPTT, vreme krvarenja, TT, KKS, krvna grupa, SE, HDR, HPT, ACT, hemostatus 2).

Liječenje

U zavisnosti od stadijuma bolesti, rasprostranjenosti bolesti, životne dobi, komorbiditeta i profesije, liječenje može biti konzervativno  medikantozno uz adekvatan higijensko dijeteski režim i vježbe) ili endovaskularno i/ili otvoreno hirurško.

Akutna ishemija ekstremiteta predstavlja urgentno stanje koje nastaje kao posljedica naglog prekida dotoka krvi u određeni dio tijela. U slučaju neblagovremenog prepoznavanja ovog stanja i neadekvatne terapije, kao posljedica nastaje ishemija, nekroza/odumiranje zahvaćenog tkiva pa čak i ugroženost života. Akutna ishemija eksremiteta može biti izazvana: embolijom, trombozom, traumom.

Klinička slika

Akutna ishemija ekstremiteta se može manifestovati: bolom, parestezijama/utrnulošću, paralizom, hladnoćom, bljedilom kože, odsustvom pulseva.

Težina simptoma zavisi od razvijenosti kolateralne mreže i trajanja ishemijskog događaja. Smanjena osjetljivost stopala i gubitak mogućnosti pomjeranja palca, prstiju, stopala, otok potkoljenice i tvrda muskulatura potkoljenice, predstavljaju znake uznapredovalog procesa i smanjene mogućnosti u spasavanju ekstremiteta. Potencijalni gubitak ekstremiteta i ugroženost života zahtijevaju hitan endovaskularni ili hirurški tretman.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja na osnovu fizikalnog pregleda (inspekcija, palpacija auksultacija) u okviru kojeg se uočavaju gore pomenuti simptomi i znaci.

Dijagnoza se potvrđuje standardnim panelom imidžing metoda – ultrasonografski pregled ekstremiteta (spektralna analiza protoka, segmenti pritisci, Doppler indeksi), MSCT agniografija, MR angigrafija/klasična angiografija.

Pripreme za operaciju

U okviru pripreme za operaciju potrebno je:

❯ internistički/kardiološki pregled (EKG, teleradiografija srca i pluća),

❯ po potrebi: EHO srca,

❯ biohemijske analize (glikemija, urea, kreatinin, bilirubin, AST, ALT, Na, K, Cl, holesterol, trigliceridi, fibrinogen, S-proteini, S-albumini, S-Fe, S-TIBC),

❯ hematološke analize (PT, aPTT, vreme krvarenja, TT, KKS, krvna grupa, SE, HDR, HPT, ACT, hemostatus 2),

❯ anestzeiološki pregled

Tretman

1. Endovaskularno: Kateterom navođenja tromboliza, sistemska tromboliza, angiodžet.

2. Otvoreno hirurško liječenje podrazumijeva: embolektomiju (vađenje trombembolusa Fogartijevim kateterom) ili by pass procedure venskim ili vještačkim materijalom. U zavisnosti od stanja pacijenta i lokalizacuje procesa, anestezija može biti lokalna, spinalna, periduralna ili opšta.

Asst. dr sci med. Nikola Fatić, spec. vaskularne hirurgije
Klinički centar Crne Gore

    Štampaj       Email
  • Published: 106 days ago on Mart 8, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Mart 8, 2018 @ 11:24 pm
  • Filed Under: izdanje br. 107