Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 107  >  Aktuelni tekst

Osipne groznice

Objavio   /  

Dr Biljana Ivelja, pedijatar
Dom zdravlja, Cetinje

Osipne groznice su grupa bolesti koje se odlikuju temperaturom i pojavom ospe kao stalnim i karakterističnim znakom. Ospa (egzantem) može se javiti na koži cijelog tijela – difuzna ospa, ili dijela kože -mjestimična ospa. Najčešće izbijanju ospe na koži prethodi ospa na sluzokoži tzv. enanatem, koji ranije nestane i često prođe nezapažen. Najpoznatije osipne groznice su: Morbili, Rubeola,Varicella, Exantema subitum, Erythema infectiosum, Hand, foot and mouth disease (HFMD) – bolest ruku, stopala i usta, Scarlatina…

osipOsipne groznice su grupa bolesti koje se odlikuju temperaturom i pojavom ospe kao stalnim i karakterističnim znakom.

Ospa (egzantem) može se javiti na koži cijelog tijela – difuzna ospa,  ili dijela kože -mjestimična ospa. Najčešće  izbijanju ospe na koži prethodi ospa na sluzokoži tzv. enanatem, koji ranije  nestane i često  prođe  nezapažen.

Najpoznatije osipne groznice su: Morbili, Rubeola,Varicella, Exantema subitum, Erythema infectiosum, Hand, foot and mouth disease (HFMD) – bolest ruku, stopala i usta, Scarlatina.

Uzročnici ovih bolesti  su različiti virusi sa izraženim dermotropizmom, sem kod šarlaha, čiji  je uzročnik  bakterijske etiologije.

VARICELLA   

je obično blaga dječja osipna bolest koju karakteriš velika kontagioznost, tj. zaraznost a širi se kapljičnim putem, preko vazduha ili u kontaktu s kožom bolesnika.  Uzrokuje je virus varicela-zoster iz porodice Herpesviridae, koji kod osoba koje su preboljele varičelu  može kasnije tokom  života dovesti do pojave herpesa zostera.

Bolest počinje s pojavom povišene tjelesne temperature, malaksalosti i karakterističnog osipa. Osip izbija prvo na trupu u obliku nekoliko malih crvenih tačkica (papula) koje se ubrzo ispune tečnošću stvarajući male mjehuriće (vezikule), potom  se širi na vrat, kosu i lice, da bi na kraju bile zahvaćene ruke i noge. On može biti sasvim blag, a može biti toliko obilan da prekrije čitavu kožu. Ospa  izbija  u  naletima  i prethodi joj febrilnost tj. povišena tjelesna temperature, tako da se mogu na koži u isto vrijeme vidjeti sva tri oblika: crvenilo, mjehurić i krastica. Ospa  se javlja   po sluznicama usta, genitalija i očiju. Terapija je uglavnom simptomatska. Treba skidati temperaturu, voditi računa o higijeni da bi se spriječile sekundarne infekcije. Varičela kod novorođenčadi i imunokompromitovanih osoba može biti  fatalna.

Vakcinacija   kao dio  programa obaveznih  imunizacija  sprovodi   za sada  samo u  razvijenim zemalja  SAD, Velika Britanija, Kanada itd.

Morbili –Frus – Male  boginje, su vrlo zarazna bolest uzrokovana virusom iz porodice

Paramyxoviridae.

Virus u organizam ulazi preko respitatornog sistema, kapljičnim putem iz nosa, usta ili grla zaražene osobe. Osnovna obilježja bolesti su: visoka  temperatura, kašalj,  sekrecija iz nosa, konjunktivitis, tzv. plačni facijes  i osip uz karakterističan enantem bukalne sluznice – Koplikove pjege

Nakon inkubacionog perioda koji  traje 7-10 dana dolazi do pojave prvih, tzv. prodromalnih simptoma u vidu povišene temperature, malaksalosti, gubitka apetita kao i kataralnih simptoma kao što su kijavica, kašalj poput laveža psa i gušobolje, konjunktivitisa, a u krvnoj slici karakterističan je smanjen broj leukocita.

Mrljasti enantem i Koplikove pjege na sluznici ždrijela i obraza pojavljuju se 1-2 dana prije osipa  i patogmnoničan su znak ove bolesti.  Tek četvrtog ili petog dana bolesti dolazi do pojave karakterističnog osipa. Osip je  pjegast i sitnocrven, pojavljuje se prvo iza ušiju i na čelu, a tokom sljedeća dva ili tri dana zahvata redom lice, vrat, trup i ekstremitete.

Specifično  liječenje ne postoji

Komplikacije  su česte   kod  mladje  djece  kao  upala pluća, upala ušiju, upala mozga i  moždanica. Jedina  adekvatna  zaštita  je pravovremena vakcinacija  MMR  vakcinom   koja obezbjeđuje  95-97% zaštite.

RUBEOLLACrvenka je zarazna bolest uzrokovana virusom porodice Togaviridae. Bolest nije teška, opšti simptomi su oskudni, ali njen medicinski značaj leži u opasnosti od infekcije trudnica i trajnog oštećenja ploda. Bolest obično počinje pojavom osipa uz povećanje limfnih čvorova iza ušiju i na zatiljku, kao i  moguće povećanje slezine.

Osip prvo izbija na licu, čelu i iza ušiju, a zatim se za nekoliko sati proširi po čitavom tijelu. Promjene su ružičaste, sitnije i svijetlije od morbila, vrlo brzo blijede istim redosljedom kako su se i javljale. Liječenje obično nije potrebno, dok se komplikacije tretiraju simptomatski.

Najbolja prevencija je vakcinacija.

Morbili  i rubeola su  vakciono-preventabilne bolesti, vakcinacija je obavezna u drugoj i šestoj godini.

Trodnevna groznica ili exanthema subitum je osipna bolest čiji je uzročnik humani Herpesvirus 6 (HHV-6) . Bolest  se javlja kod djece do 2 godine , najčešče u dobi izmedju 7 i 13 mjeseca starosti.

Osnovne karakteristike bolesti su: trodnevna temperatura a potom osip koji brzo nestane.

Osip se javlja prvo na na čelu, iza ušiju, potom na vratu, trupu rjeđe na ekstremitetima. Po izgledu je makulozan, makulopapulozan, svijetloružičast (sličan rubeoli). Osip nestaje nakon 1-2 dana i ne ostavlja nikakve tragove. Liječenje trodnevne groznice se svodi na ublažavanje simptoma snižavanjem povišene tjelesne temperature.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 80 days ago on Mart 9, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Mart 9, 2018 @ 12:02 am
  • Filed Under: izdanje br. 107