Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 107  >  Aktuelni tekst

Elastografija u dijagnostici bolesti dojke

Objavio   /  

Dr Jelena Uskoković, spec. radiolog
PZU ,,Ehodijagnostik’’

Ultrazvučna elastografija, UE (sonoelastografija, ,,virtuelna palpacija’’, ,,palpatorni imidžing’’) je neinvazivna ultrazvučna tehnika koja se koristi da prikaže relativnu tvrdoću tkiva, odnosno njegovo pomjeranje (kompresibilnost) kao odgovor na primjenjenu silu. U osnovi ove tehnike se nalazi činjenica da se tvrda tkiva manje deformišu i pokazuju manju kompresibilnost kada na njih djeluje sila. Krouskop i saradnici su prvi put opisali primjenu sonoelastografije u imidžingu tkiva 1998. godine. Od tada se elastografija koristi da evaluira različite vrste tkiva, uključujući dojku, prostatu, jetru, krvne sudove, štitastu žlijezdu i mišićnoskeletni sistem,,,

elastografijaUltrazvučna elastografija, UE (sonoelastografija, ,,virtuelna palpacija’’, ,,palpatorni imidžing’’) je neinvazivna ultrazvučna tehnika koja se koristi da prikaže relativnu tvrdoću tkiva, odnosno njegovo pomjeranje (kompresibilnost) kao odgovor na primjenjenu silu.

U osnovi ove tehnike se nalazi činjenica da se tvrda tkiva manje deformišu i pokazuju manju kompresibilnost kada na njih djeluje sila.

Krouskop i saradnici  su prvi put opisali primjenu sonoelastografije u imidžingu tkiva 1998. godine. Od tada se elastografija koristi da evaluira različite vrste tkiva, uključujući dojku, prostatu, jetru, krvne sudove, štitastu žlijezdu i mišićnoskeletni sistem.

Savremeni ultrazvučni aparati posjeduju odgovarajuće sonde i softverski aparat za elastografiju. ACR-BI RADS (2013) – peto izdanje je uvrstio elastografiju, dok su EFSUMB (European Federation of Societies for Ultrasound in Medicine and Biology)  i WFUMB (World Federation for Ultrasound in Medicine and Biology) izdali vodič za njenu kliničku primjenu.

Potreba za razvojem dopunske pouzdane metode, komplementarne postojećim konvencionalnim, razvila se iz činjenice da se čak 70-90% biopsija dojke izvodi zbog benignih promjena. Naime, ograničenja fizikalnog pregleda, mamografije i ultrazvuka, kao i potreba da se maligna bolest ne previdi u ranom stadijumu, vode nepotrebnim biopsijama, pa je stepen biopsija karcinoma svega 10-30%, što indukuje nepotrebnu uznemirenost pacijenata i veće troškove.

U zavisnosti od toga da li se pritisak na tkivo ostvaruje kompresijom (perpendikularno na tkivo uzrokujući skraćenje ,,objekta’’) ili smicanjem, klizanjem (paralelno na površinu uzrokujući deformaciju), postoje dvije osnovne elastografske tehnike: kvazistatička i dinamička.

Dinamički metod podrazumijeva nekoliko ,,shear wave’’ elastografskih modaliteta čija je osnovna karakteristika to što daju kvantitativnu informaciju, odnosno tvrdoću tkiva izraženu preko brzine smičućih talasa nastalih u samom tkivu dejstvom udarnih talasa i izraženu u kPa. Smičući talasi (shear wave) se brže kreću kroz tvrđa tkiva, pa se u masnom tkivu dobija vrijednost 3 kPa, a u glandularnom parenhimu 45kPa. Vrijednosti veće od 80 kPa se smatraju suspektnim za malignu bolest.

Kvazistatička (kompresivna, manuelna, ,,strain’’) elastografija se bazira na primjeni kompresivne sile na dojku i mjerenja efekta deformacije oblika, pri čemu se dobija vrijednost tvrdoće lezije u poređenju sa okolnim tkivom. Blaga manuelna kompresija/dekompresija se vrši konvencionalnom sondom preko kože pacijenta. Ovom metodom se tvrdoća lezije procjenjuje kvalitativno i semikvanitativno. Elastogram se prikazuje simultano sa B-mod slikom na monitoru ultrazvučnog aparata, gdje se veličina lezije i zone na elastogramu upoređuju simultano sa korespondirajućom lezijom na B-mod slici.

Osnovni cilj elastografije je diferencijacija između benignih i malignih lezija prethodno uočenih konvencionalnim ultrazvukom, a osnovni kriterijumi koji se analizaraju su njihova veličina i elastičnost.

Veličina lezije na elastogramu može biti značajan pokazatelj malignosti, jer je maligna lezija na elastogramu veća u odnosu na B-mod sliku zbog dezmoplastične reakcije, a odnos ≥1 ukazuje na malignitet.

Elastogram se dobija na kontinuiranoj 256-kolornoj skali, od crvene (najmekša komponenta, visoka elastičnost), preko zelene (intermedijerna elastičnost), do plave (najtvrđe tkivo, bez elastičnosti). Tvrdoća se klasifikuje prema skali koja se sastoji od 5 komponenti sa rastućim rizikom za malignitet od 1 do 5 (Tsukuba elasticity score – TES).

Kategorije  1-3 su benigne, a 4 i 5 maligne elastografski. Invazivni karcinom ima najnižu elastičnost, zatim neinvazivni karcinom, pa fibrozno tkivo, normalno glandularno tkivo i na kraju adipozno tkivo dojke.

Kao drugi elastografski kriterijum, analizira se semikvantitativni SR (strain ratio) ili FLR (fat lesion ratio). Ovaj indeks se definiše kao odnos stepena kompresibilnosti masnog tkiva i lezije i izračunava se automatski ugrađenim softverskim programom u ultrazvučnom aparatu. U većini studija koje su evaluirale FLR, granična vrijednost za diferencijaciju benignih i malignih lezija, pri kojoj elastografija postiže maksimalnu specifičnost i tačnost, kreće se između 2 i 4.

Korelacija elastograma sa B-mod slikom, odnosno BI RADS klasifikacijom, može biti na 4 načina:

1.  BI RADS 4a se prevodi u BI RADS 3,

2. BI RADS 3 se prevodi u BI RADS 2,

3. BI RADS 3 se prevodi u BI RADS 4a,

4. BI RADS 4a se prevodi u BI RADS 4b.

Nisu svi maligni tumori tvrdi, tako da treba imati u vidu različite histopatološke forme karcinoma da bi se izbjegli lažno negativni, odnosni lažno pozitivni rezultati, što predstavlja i glavni limitirajući faktor elastografije.

Elastografija može povećati senzitivnost ultrazvuka u detekciji aksilarnih limfnih nodusa u preoperativnom dijagnostičkom stažiranju karcinoma dojke. Takođe, elastografija može biti dopunsko dijagnostičko sredstvo u predikciji prognostičkih faktora karcinoma, pa tako visočije vrijednosti tvrdoće dobijene shear wave elastografijom, koreliraju sa lošijim prognostičkim parametrima. Osim toga, elastografija ima ulogu i u procjeni neoadjuvantne hemioterapije, kao i pri ultrazvučno vođenoj biopsiji širokom iglom, gdje se kod malignih lezija prikazuje veća zona za biopsiju.

Bazirajući se na morfološkim ultrazvučnim kriterijumima, senzitivnost ultrazvuka je 98%, a specifičnost 68%. Smatra se da je elastografija visoko senzitivno sredstvo u identifikaciji i procjeni solidnih lezija u dojkama, te da u kombinaciji sa ultrazvukom postiže nivo specifičnosti i do 91,5%.

Ultrazvučna elastografija jeste novi skrining modalitet koji nikada neće zamjeniti druge imidžing metode, ali je odlična komplementarna metoda sonografiji u detekciji i diferencijaciji lezija u dojkama.

Dr Jelena Uskoković, spec. radiolog
PZU ,,Ehodijagnostik’’

    Štampaj       Email
  • Published: 257 days ago on Mart 9, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Mart 9, 2018 @ 12:27 am
  • Filed Under: izdanje br. 107
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center