Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 106  >  Aktuelni tekst

Vitamin D čuvar našeg zdravlja

Objavio   /  

Dr Magdalena Vujović, spec. higijene
Institut za javno zdravlje

Funkcija vitamina D: vitamin D3 održava Ca u plazmi,stimuliše intestinalnu apsorpciju Ca u tankom crijevu, povećava resorpciju Ca iz kostiju (kada pada Ca u plazmi dolazi do porasta PTH koji povećava sintezu hidroksilaze i osteoblasti će izvršiti sintezu faktore aktivnosti osteoklasta, tkiva pod djelovanjem hidroksilaze 1α,25(OH)2D3 sadejstvo sa vitaminom A, uloga vitamina D je u proliferaciji i sazrijevanju ćelije, dok D izolovano ima značaj u sazrijevanju ćelija kože…

sunceIme, porijeklo vitamina D

  • Vitamin D pripada grupi liposolubilnih vitamina. Deponuje se u masnom tkivu.  Stvara se u organizmu pod dejstvom UV zraka.
  • Provitamin D-7 dehidroholesterol nastao pod dejstvom UV svjetlosti kratkih talasnih dužina (280-310 – nastaje fotokonverzijom u koži).
  • Enzimi važni za konverziju: u jetri, hepatični vitamin D3-25 hidroksilaza i dva enzima u bubrezima: 24R hidroksilaza i 1α hidroksilaza.

Funkcija vitamina D

  • Vitamin D3 održava Ca u plazmi,
  • Stimuliše intestinalnu apsorpciju Ca u tankom crijevu,
  • Povećava resorpciju Ca iz kostiju (kada pada Ca u plazmi dolazi do porasta PTH koji povećava sintezu hidroksilaze i osteoblasti će izvršiti sintezu faktore aktivnosti osteoklasta;
  • Tkiva pod djelovanjem hidroksilaze 1α,25(OH)2D3 sadejstvo sa vitaminom A, uloga vitamina  D je u proliferaciji i sazrijevanju ćelije, dok D izolovano ima značaj u sazrijevanju ćelija kože.

Deficit vitamina D, manifestacije

Nedovoljna mineralizacija kostiju vodi u neefikasnu apsorpciju minerala Ca i P, što dalje može prouzrokovati nepravilnu strukturu kostiju u dječijoj dobi, koja se manifestuje kao Rahitis, dok u  odrasloj dobi može dovesti do bolesti zvane Osteomalacija.

Doprinos vitamina D dobrom zdravlju – za fiziološki sistem djelovanjem na:

  • Sve ćelije
  • Homeostaza Ca
  • Imuni sistem
  • Pankreas, β ćelije
  • Srce i krvni sudovi
  • Mišići
  • Mozak

Za  Biološki sistem djelovanjem na:

  • Regulacija ćelijskog ciklusa, inhibicija ćelijske proliferacije,
  • Intestinalna apsorpcija Ca, remodelacija kostiju,
  • Stimulacija aktivnosti makrofaga, sinteza antimikrobnih peptida, funkcija, T ćelija
  • Olakšavanje sekrecije insulin,
  • Regulacija Renin-angiotenzin sistema, koagulacija fibrinoliza, funkcija srčanog mišića,
  • Osigurava pravilan razvoj skeletne muskulature kao i mišićne snage,
  • Ćelije CNS-a imaju Vitamin D Receptore i 25(OH)D3-1α-hidroksilazu.

Nutritivni status određuje se laboratorijski, izražava se u mjernoj jedinici ng/L

Utvrđuje se tzv. 25(OH)D testom

  • <5  – ozbiljan deficit vitamina D
  • 5-10 – deficit v. D
  • 10-20 – nedovoljno  v. D
  • 20-30 – granični v. D
  • 30-60 – dovoljno v. D
  • >150 – rizik za toksičnost

Adekvatni unos – dnevni μg/ dan

Odojčad 0-12 mjeseci 20

Odrasli: 15, stariji od 70 godina 20

Trudnoća 15

Dojenje  15

Preporuke za unos. Najveći tolerantni dnevni unos – (engl. tolerable upper intake level-UL) vitamina D /dan iznosi:

  • za odojčad do 6 mjeseci 25 μg,
  • Za odojčad 6-12 mjeseci 37,5 μg,
  • Za djecu 1-3godine 62,5 μg,
  • Za djecu 4-8 godina 75 μg
  • Za odrasle 250 μg

Izvori vitamina D

  • Sve ribe, a posebno sabljarka, losos, pastrmka, sardina, skuša, tuna, haringa, som, jegulja, ostrige, školjke, kavijar, gambori.
  • Mlijeko i margarin fortifikovani vitaminom D, sir ili tofu- oprez kod osoba sa povećanim holesterolom!)

Šta ako je neko alergičan na proteine mlijeka i intolerantan na laktozu?

  • (problemi unosa Ca i vitamina D)
  • Uzeti suplemente i zamjensku hranu: gljive, jaja, goveđa jetra, riblje ulje.

Primjeri obroka sa dovoljnom količinom vitamina D:

  • 85g barenog lososa, šoljica mlijeka manjeg % mm. obogaćenog vitaminom D
  • 2šoljice soka od narandže – cijeđeni +180g jogurta koji je obogaćen vitaminom D, tuna u sopstvenom soku 90g+ 2kafene kašike fortifikovanog margarina (oprez kod osoba sa povećanim holesterolom)
  • Kajgana (3jaja-oprez holesterol! U tom slučaju 1cijelo jaje +2 bjelanca), ili 1 šoljica soka od narandže – cijeđeni prirodni.

Bolesti i stanja gdje se dodaje vitamin D

Preventivno:

Rahitis

Osteoporoza

Imunitet

Gojaznost – na način što usporava proizvodnju leptina, a deponovan u masnom tkivu kod gojaznih nije koristan.

Karcinomi dojke, prostate, crijeva

Multiple skleroza

Kardiovaskularni sistem

Bubrežne bolesti – oprez kod kalkuloze bubrega

Psorijaza

Depresija

Suportivno

  • Hroničan bol u leđima (zbog manje gustine koštanog tkiva, samim tim slabiji kičmeni stub. Veće naprezanje mišića  dovodi do nastanka bola;
  • Reumatoidni artritis
  • Hiperparatireoidizam
  • TBC
  • Osteromalacija, Osteoporoza
  • Dm tip 2, Multipla skleroza, Hashimoto thyreoiditis
  • Psorijaza, Vitiligo, Scleroderma,
  • Depresija

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 228 days ago on Februar 7, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Februar 7, 2018 @ 11:31 pm
  • Filed Under: izdanje br. 106
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center