Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 105  >  Aktuelni tekst

Epidemije zaraznih bolesti kroz istoriju

Objavio   /  

Dr Biljana Ivelja, pedijatar
Dom zdravlja, Cetinje

Zarazne bolesti su gupa oboljenja prouzrokovana mikroorganizmima ili njihovim toksinima koje se prenose s jedne osobe na drugu.
Faktori koii uslovljavaju pojavu zarazne bolesti – Vogralikov lanac čine izvor zaraze, putevi prenosa i širenja, ulazno mjesto, količina i virulencija mikroba, osjetljivost ili dispozicija domaćina.
Kontrolom bilo koje karike ovog lanca moguće je uticati na pojavu, tok i širenje zarazne bolesti.
Vjekovima su čovječanstvom harale epidemije raznih zaraznih bolesti – kuga, kolera, trbušni tifus, velike boginje, grip. Epidemije zaraznih bolesti su uticale na čovječanstvo i tok istorije, odnijevši više žrtava od ratova.

Savremeno čovječanstvo  i dalje se suočava  sa izvjesnim opasnim zaraznim bolestima za koje je  bilo mišljenja da su iskorijenjene i da pripadaju  prošlosti. Zahvaljujući napretku tehnologije i moderne  medicine, kao i poboljšanju životnog standard, ove bolesti nemaju onaj značaj i uticaj na ljudski rod kao što su imale imale kroz istoriju.

Sadašnje vrijeme donosi nove izazove i probleme sa kontrolom i suzbijanjem  zaraznih bolesti   na koje nauka  tek treba da pruži adekvatna  rešenja.

Epidemija zarazne   bolesti  predstavlja  pojavu  većeg  broja  slučajeva  zarazne  bolesti u

nekom području, dok  pandemija predstavlja pojavu  neke zarazne bolesti u velikim razmjerama koja se obično širi sa  kontitenta  na kontinent.

zarazne bolesti
Vogralikov lanac        

Zarazne bolesti su gupa oboljenja prouzrokovana mikroorganizmima ili njihovim toksinima koje se prenose s jedne osobe na drugu.

Faktori koii uslovljavaju pojavu zarazne bolesti  – Vogralikov lanac čine izvor zaraze, putevi prenosa i širenja, ulazno  mjesto, količina i virulencija mikroba, osjetljivost ili dispozicija domaćina.

Kontrolom  bilo koje  karike ovog lanca moguće  je uticati na pojavu, tok i širenje zarazne bolesti.

Vjekovima  su  čovječanstvom harale epidemije raznih  zaraznih  bolesti – kuga, kolera, trbušni tifus, velike boginje, grip. Epidemije zaraznih bolesti su uticale na čovječanstvo i tok istorije, odnijevši više žrtava od ratova.

Globalno ili pandemijsko  širenje zaraznih bolesti započelo je španskim osvajačima koji su u novootkrivene zemlje donijeli velike boginje.

U 20-tom vijeku  produžen je ljudski vijek sa 50 na 80 godina u razvijenim  zemljama. Tako značajan produžetak očekivanog trajanja života rezultat  je značajnog  smanjenja obolijevanja i smrtnosti od zaraznih bolesti. Ovom su doprijenili  poboljšanje socijalno-ekonomskih, sanitarnih i higijenskih mjera, razvoj efikasnih vakcina, otkrivanje efikasnih antimikrobnih sredstava. Ipak, bez obzira na  postignute uspjehe u suzbijanju i prevenciji zaraznih bolesti, one su i dalje uzrok 1/3 smrtnosti, najčešće u zemljama sa niskim  standardom.

Naznačajnije  epidemije bakterijskih zaraznih bolesti koje su obilježile čovječanstvo su epidemije kuge, kolere, tuberkuloze, tifusa, difterije, velikog kašlja.

Kuga - (pestis, crna smrt) je akutna, teška infekcija uzrokovana  bakterijom Yersinia pestis, koja se pojavljuje u tri oblika, kao bubonska kuga, plućna kuga i septikemijska. Prenosi se sa glodara  na ljude ugrizom inficirane buhe.

Klinička slika kuge najčešće se ispoljava kao regionalni limfadenitis (u vidu tzv. “bubona”) koji prati bakterijemija, uzrokujući pneumoniju  i septikemiju. U najtežim oblicima bolesti javlja se difuzna purpurična ospa uzrokovana vaskulitisom, koja dovodi do nekroze i gangrene  ekstremiteta, zbog čega je bolest i dobila naziv  crna smrt.

Kuga je poznata kao bolest još iz daleke prošlosti. Epidemije i pandemije su uzrokovale masovna  umiranja  stanovništva na svim kontinentima, izuzev Australije.

Justinijanova kuga je prva zabilježena  pandemija koja je zahvatila   VizantijskoCarstvo 541-42 godine .  Ubijala je svakodnevno  oko 5000-10.000  stanovnika tadašnjeg Konstantinopolja, pisao je istoričar Prokopije.

Druga pandemija kuge u 14-tom vijeku  ponovo hara Evropom kao pandemija, poznata kao Crna smrt, odnijevši živote 75-100 miliona ljudi, odnosno trećinu tadašnje evropske populacije. Crna smrt vladala je gotovo 200 godina, počevši od Azije, a zatim prateći trgovačke puteve do Evrope, četrdesetih godina 14. vijeka.

Treća pandemija kuge započela je 1855. u Kini, u Rusiji (1877–1889)u ruralnim područjima planine Urala i Kaspijskog jezera. Pandemija se proširila tokom 19-og vijeka  zahvaljujući trgovini i­ brodskom prevozu robe, koja je ­ zajedno sa uzročnicima – inficiranim pacovima, ­ 1894. godine iz Hong Konga transportovana u mnoge zemlje širom svijeta. Koz idućih 10 godina kuga se proširila na 5 kontinenata,  ostavljajuću kao posljedicu smrt više miliona ljudi.

Žarišta kuge su u zemljama sa niskim standardom, najviše u Aziji (In­dija, Vijetnam, Kina), Africi (Kongo, Zimbabve, Uganda i dr.) i Južnoj Americi (Peru).

Na  Madagaskaru je u oktobru ove godine proglašena epidemija, 2200 oboljelih od kojih je 196  sa smrtnim ishodom.

Kolera je  akutna crijevna infekcija sa povraćanjem, velikim brojem vodenastih stolica i dehidratacijom.  Uzročnik je Vibrio cholerae koji se nalazi u kontamiranoj vodi  i hrani a način prenošenja je  fekalno-oralni.

Čovječanstvo je tokom cijelog svog postojanja stradalo od kolere. Ona je postojala u antička vremena u drevnom Rimu i Grčkoj. Do sredine 20. vijeka kolera je predstavljala jednu od najopasnijih zaraznih  bolesti koja je odnosila milione života.

U savremenom svijetu ova bolest ne predstavlja opasnost kao ranije, ali se ipak i danas registruju talasi ove zaraze u siromašnim zemljama. Kolera je endemična u dijelovima Azijesrednjeg istokaAfrikejužne i centralne Amerike. Velika vjerovatnoća za pojavu ove bolesti postoji u zemljama sa lošim higijensko-sanitarnim uslovima, kao i u uslovima prirodnih katastrofa.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 312 days ago on Januar 10, 2018
  • Objavio:
  • Last Modified: Januar 10, 2018 @ 5:06 pm
  • Filed Under: izdanje br. 105
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center