Loading...
Trenutno ste u:  Medical  >  izdanje br. 104  >  Aktuelni tekst

Ishrana starih (II)

Objavio   /  

Dr Marija Mrdak, specijalista higijene
Institut za javno zdravlje

Kod starih osoba se preporučuje da ukupni sadržaj masti u dnevnom obroku bude do 30% kod prtetežno sedanternog načina života ili do 35% kod aktivnih starih osoba. Posebno treba naglasiti da unos zasićenih masti treba da se ograniči na 8%. Restrikcija zasićenih masnih kisjelina u ishrani je značajna za snižavanje koncentracije LDL-holesterola u plazmi, kao i ukupnog holesterola. Međutim, nije pokazano da izolovana redukcija holesterola hranom može značajno da utiče na njegovo smanjenje u plazmi. Smanjivanje unosa zasićenih masti u ishrani doprinosi prevenciji koronarne bolesti, kao i povećanje unosa nezasićenih masnih kisjelina…

Proteini

Energetski  unos se ne može  izolovano posmatrati od unosa proteina jer zajedno predstavljaju kritičnu i multifaktorijalnu komponentu ishrane u starenju. Populacija starih je sklona češćem povređivanju pri padu ili pri svakodnevnim aktivnostima. Zna se i da se  atrofična koža starih lako povređuje. Deficit  proteina doprinosi sporom zarastanju rana, a hipoalbuminemija dovodi do edema. Potrebe u proteinima rastu u slučaju sepse, traume, post hiruškog tretmana. Istraživačke studije još od 1985. godine ispituju hipotezu da u stvari organizam starih ljudi zahtijeva povećan unos proteina, a ne smanjen. Prema najnovijem izvještaju epidemioloških retrospektivniih studija, kao i eksperimentalnih studija, pokazano je da povećani unos proteina ishranom stimuliše sintezu proteina u mišićnom tkivu.  To ukazuje da gubitak mišićnog tkiva u starosti nije rezultat smanjene mogućnosti efikasne utilizacije amino kisjelina, već nedovoljnog unosa proteina, amino kisjelina i energije.

Prema ekspertskoj grupi FAO iz 1985., preporučeni dnevni unos proteina za stare je iznosio 0,75g/kg/dan, a što je isto kao i za odraslu populaciju. Međutim, preporuke od 2002. godine  su da dnevne potrebe u proteinima kod starih budu 0,9-1,1g/kg tjelesne mase, odnosno 12-16% u okviru dnevnog unosa. Predložene vrijednosti za  unos proteina su poželjne, jer utiču na povećanje mišićne mase i nivoa IGF-1(insulinu sličan faktor rasta), čime se potvrđuje adekvatnost kvantitativnog unosa proteina. Zbog svih navedenih razloga održavanje optimalnog unosa proteina kod starih je neophodno. Takođe, u novim preporukama iz 2006- DRI (preporučeni dnevni unos) za proteine  za starije osobe iznosi 0.8g/kgTM, isto kao i za odrasle, samo je bitno da se obezbijedi  adekvatnost unosa, a ne da se poveća količina.

Optimalni unos proteina u starosti je veoma važan ako postoji akutno ili hronično oboljenje koje dodatno povećava katabolizam, pa su i povećane potrebe za proteinima neophodne za održavanje azotne ravnoteže. U tom slučaju uobičajeni unos proteina je nedovoljan.

Iako sa starenjem dolazi do značajne regresije mišićne mase, sinteza proteina i  kompletan metabolizam proteina su nepromijenjeni. To potvrđuje i činjenica da je visceralna rezerva proteina očuvana. Takođe, kod starih osoba ne dolazi do redukcije albumina u serumu, retinol-vezujućeg proteina ili prealbumina, a koji su pokazatelji visceralne  rezerve proteina.

Masti

Kod starih osoba se preporučuje da ukupni sadržaj masti u dnevnom obroku bude do 30% kod prtetežno sedanternog načina života ili do 35% kod aktivnih starih osoba. Posebno treba naglasiti da unos zasićenih masti treba da se ograniči na 8%. Restrikcija zasićenih masnih kisjelina u ishrani je značajna za snižavanje koncentracije LDL-holesterola u plazmi, kao i ukupnog holesterola. Međutim, nije pokazano da izolovana redukcija holesterola hranom može značajno da utiče na njegovo smanjenje u plazmi. Smanjivanje unosa zasićenih masti u ishrani doprinosi prevenciji koronarne bolesti, kao i povećanje unosa nezasićenih masnih kisjelina.

Polinezasićene masne kisjeline su  korisne za populaciju starih osoba  zbog svog antitrombogenog, antiaterogenog i  antiaritmogenog dejstva, kao i za jačanje imune funkcije organizma starih osoba. Kardioprotektivno dejstvo ispoljavaju  masne kisjeline iz n-3 familije porijeklom iz “morske” hrane, dok to nije slučaj sa  vegetabilnim namirnicama n-6 familija polinezasićenih masnih kisjelina. Dosadašnja istraživanja su pokazala da n-3 masne kisjeline utiču na inhibiciju funkcije T-limfocita čime se utiče na supresiju  sinteze proinflamatornih citokina kao što su interleukin IL-1 i tumor nekrozis faktor, kao i eikosanoida (prostaglandin E2 i leukotriena B4)(18,19). Efekat n-3 masnih kisjelina  se manifestuje povećanom sintezom lipidnih peroksida što se može prevenirati povećanim unosom vitamina E. Stoga, povećan unos  n-3 masnih kisjelina prevenira rizik za inflamatornu koronarnu bolest srca, ali je neophodno precizirati optimalni nivo unosa vitamina E  kako bi se  prevenirao supresivni efekat  ribljeg ulja na T-limfocite i očuvao korisni efekat redukcije  inflamatornih citokina i eikosanoida.

Mononezasićene masne kisjeline su takođe korisne u ishrani starih osoba jer utiču na smanjenje osjetljivosti za oksidaciju LDL frakcije. Maslinovo ulje, kao veoma bogat izvor  mononezasićene masne kisjeline, ispoljava komleksan protektivni efekat ne samo zbog sadržaja oleinske kisjeline, već i zbog sadržaja vitamina E i flavonoida.

Poželjno je da se masti obezbijede iz raznovrsnih namirnica, a najbolje je da to bude riba, soja, laneno sjeme, ulje uljane repice, zeleno lisnato povrće, maslinovo ulje.

Kalcijum

Apsorpcija kalcijuma je kod starih osoba smanjena i smatra se da je to zbog promjene u metabolizmu vitamina D. Atrofični gastritis  je praćen i smanjenom sekrecijom želudačne kisjeline koja je neophodna za apsorpciju kalcijuma. Neadekvatna ingestija kalcijuma je veoma česta u  populaciji, a za optimalnu utilizaciju kalcijuma neophodan je i adekvatan unos vitamina D. Preporuke za unos kalcijuma u prisustvu optimalne  količine vitamina D (10-20 μg/dan) su 800-1200 mg/dan.

Strana: 1 2

    Štampaj       Email
  • Published: 313 days ago on Decembar 11, 2017
  • Objavio:
  • Last Modified: Decembar 11, 2017 @ 2:38 pm
  • Filed Under: izdanje br. 104
  •             NOVI BROJ PDF

    center

  • VII Medical Fair Podgorica 27–29. september 2018, Hotel Hilton CG

     

     

    MedicalCG magazine organizes VII Medical Fair in Podgorica, at the Hilton Hotel, from September 27th to 29st this year.

     

    We are pleased to have an active participation of the Ministry of Health, sponsors of the Fair, which, with the participation of the most important health institutions, traditional collaborators of the MedicalCG project (Institute for Public Health, Health Insurance Fund, Agency for Medicinal and Medical Funds, KCCG), general hospitals and health centers, as well as pharmaceutical companies and wholesalers, without whose support and cooperation the entire Medical project would not exist – gives us the real basis that the overall quality of the event will satisfy the expectations of both the expert and the general public.
     
    Certification of participation in the event is performed by the Medicine and Pharmaceutical Chamber of Montenegro.
     
    At the previously held five fairs, an average of 70 professional lectures were organized, with about 50 stand presenting presentations from the health and pharmaceutical milieu of Montenegro, the surrounding countries and several foreign participants.

     
    At the fair, professional lectures are organized in two purpose-equipped auditoriums, while stand presentations of health institutions, public and private health institutes, pharmaceutical companies and wholesalers, take place in the Crystal Hall.
     
    The deadline for applying for the lecture is September 20th, 2018. Applications received after the deadline can not enter the official Fair Program because the program is published on September 21st in the MedicalCG magazine, as well as a special publication that is delivered to many addresses. For late lecture applications, we will print out the appendix to the Fair Program, and distribute it just before and during the event.
     
    The lecture application is in addition to this notice.
     
    We expect your participation in the 7th Medical Fair

     

    Respectfully,

    Manager of the Fair
    Slavica Pantelić
    Magazin Medical CG
    Medical d.o.o.
    Info :
    Tel/fax: 020 238 841
    Mob.tel.: 067 803 697
    redakcija@medicalcg.me

  • center

  • center

  •       Pretraga po temama

  •        POZNATI I ZDRAVLJE

    center

  • center
     

    center
     

    center
     

    center